Bazı felaketler bir anda yaşanır. Bazılarıysa yıllarca gözümüzün önünde hazırlanır.

Bir şehir düşünün…

Bir yanında Karadeniz'in hırçın dalgaları, diğer yanında gökyüzüne uzanan yemyeşil tepeler.

İnsanları çalışkan, toprağı bereketli, geçmişi emekle ve alın teriyle yazılmış bir şehir.

Adı Zonguldak.

Ama bu güzel şehrin yıllardır görmezden gelinen bir gerçeği var.

Biz yalnızca toprağın üzerinde yaşamıyoruz. Bazen toprağın bize ne söylemeye çalıştığını duymadan yaşıyoruz.

Deprem olduğunda korkuyoruz.

Bir bina yıkıldığında üzülüyoruz.

Bir istinat duvarı çöktüğünde şaşırıyoruz.

Bir yol kaydığında, bir evin duvarı çatladığında, bir mahalle tehlikeyle karşı karşıya kaldığında aynı cümleyi kuruyoruz:

"Nasıl oldu bu?"

Oysa belki de asıl sorulması gereken soru şu:

Nasıl olduğunu değil, neden önlenemediğini neden sormuyoruz?

BİR ŞEHRİN KADERİ TOPRAĞINA BIRAKILAMAZ

Karadeniz Ereğli'den Alaplı'ya, Kozlu'dan Kilimli'ye, Çaycuma'dan Devrek'e kadar uzanan bu coğrafyada doğa, bize yalnızca güzelliklerini sunmuyor.

Aynı zamanda sınırlarını da hatırlatıyor.

Dik yamaçlar, yoğun yağışlar, eğimli araziler ve insan eliyle değiştirilen doğal dengeler…

Bunların hiçbiri dün ortaya çıkmadı.

Peki biz ne yaptık?

Her yeni yapıyı bir gelişme, her yeni yolu bir hizmet, her yükselen binayı bir başarı olarak gördük.

Ama yeterince sorduk mu?

Bu binanın altındaki toprak güvenli mi?

Bu yolun geçtiği yamaç ne kadar sağlam?

Bu istinat duvarı gerçekten koruyor mu, yoksa yalnızca güvenli olduğumuz hissini mi veriyor?

Bir şehri büyütmek başka şeydir.

O şehirde yaşayan insanların güven içinde yaşamasını sağlamak bambaşka bir sorumluluktur.

FELAKETTEN SONRA HERKES ORADA

Dikkat ettiniz mi?

Bir felaket yaşandığında herkes orada.

Yetkililer, ekipler, kameralar, açıklamalar…

Geçmiş olsun mesajları yayımlanıyor.

İncelemeler başlatılıyor.

Önlemler alınacağı söyleniyor.

Elbette bunların hepsi gerekli.

Ama insanın aklına ister istemez başka bir soru geliyor:

Bir felaketten sonra gösterdiğimiz hassasiyetin yarısını, felaketten önce gösterebilsek kaç hayat değişirdi?

Bir duvar yıkılmadan kontrol edilse…

Bir yamaç kaymadan incelense…

Bir bina çatlamadan risk tespit edilse…

Bir vatandaşın şikâyeti, başına bir şey gelmeden ciddiye alınsa…

Belki de bugün konuştuğumuz pek çok olay hiç yaşanmayacaktı.

Burada mesele yalnızca belediyeler değil.

Merkezi yönetim, ilgili kamu kurumları, mühendisler, yapı sahipleri ve hepimiz bu sorumluluğun bir parçasıyız.

Çünkü güvenli bir şehir yalnızca betonla değil, bilimle, denetimle ve vicdanla inşa edilir.

EN TEHLİKELİ ÇATLAK BETONDA DEĞİL

Bence asıl tehlike, bir duvarda oluşan çatlak değil.

O çatlağı görüp alışmamız.

Bir yolda oluşan çökme değil.

O çökmeyi hayatımızın normal bir parçası kabul etmemiz.

Bir vatandaşın "Burada tehlike var" demesi değil.

O sesin duyulmaması.

Çünkü insan zamanla her şeye alışabiliyor.

Bozuk yollara…

Çatlamış duvarlara…

Eğimli arazilerde yükselen yapılara…

Ve ne yazık ki bazen tehlikenin kendisine bile.

Oysa alıştığımız her tehlike, ortadan kalkmış bir tehlike değildir.

ZONGULDAK'IN İHTİYACI YENİ BİR FELAKET DEĞİL, YENİ BİR ANLAYIŞ

Bugün Zonguldak'ın ihtiyacı yalnızca yeni yollar, yeni binalar, yeni projeler değil.

Risklerin açıkça konuşulduğu, bilimsel raporların dikkate alındığı, vatandaşın endişesinin önemsendiği bir yönetim anlayışı.

Hangi mahalleler risk altında?

Hangi istinat duvarlarının denetlenmesi gerekiyor?

Hangi yapıların bulunduğu zemin yeniden incelenmeli?

Yerel yönetimler ve ilgili kurumlar bu soruların cevaplarını kamuoyuyla ne ölçüde paylaşıyor?

Bunları sormak kimseyi suçlamak değildir.

Tam tersine, bu şehri sevmektir.

Çünkü yaşadığımız yere duyduğumuz sevgi, yalnızca güzelliklerini anlatmakla ölçülmez.

Bazen tehlikelerini dile getirebilmek de sevginin en büyük göstergesidir.

SON SÖZ

Bir gün bir yamaç daha kayabilir.

Bir duvar daha yıkılabilir.

Bir yol daha kapanabilir.

Umarım hiçbir insanımız zarar görmez.

Ama ben bugün, henüz bunlar yaşanmadan bir soru sormak istiyorum:

Biz gerçekten felaketleri önlemeye mi çalışıyoruz, yoksa felaketlerden sonra ne söyleyeceğimizi mi çok iyi biliyoruz?

Çünkü doğa bazen uyarır.

Toprak çatlar.

Duvar eğilir.

Yol çöker.

Ve insan, bütün bu işaretleri görmesine rağmen susabilir.

Unutmayalım…

Toprağın kayması her zaman engellenemeyebilir. Ama sorumluluğun kayıp gitmesine asla izin verilmemeli.

Çünkü bazı felaketlerin ilk işareti topraktaki çatlak değil, o çatlağa karşı gösterilen sessizliktir.