Siyaset de bir nevi lotarya değil mi?

Gider, yılbaşı çekilişine bir bilet alırsınız, sonra çekiliş gününe dek büyük ikramiye sanki cepteymiş gibi hayaller kurarsınız. Evler, arabalar alırsınız, yardım faaliyetleri, akrabalarla ilişkiler falan film şeridi gibi gözünüzün önünden geçer durur.

Sonra yılın ilk günü öğleye doğru uyanıp, saçı başı toplamadan gazete veya internette sonuçlara bakarsınız ve birden eski, sıkıcı dünyanın bir ferdi olarak yaşamaya devam etme mecburiyetiniz bulunduğunu, daha evvelki hissiyatın altındaki hayalin sadece hayal olduğunu anlayıp gerçekliğe geri dönersiniz.

Siyasetçinin adaylığında da buna benzer bir şey yok mu?

Gidersiniz, parti teşkilatına parayı bayılıp aday adayı olursunuz. Gazeteler sizi yazar. Aday adaylığı toplantınıza partililer gelir, sizi alkışlarlar. Bu arada genel merkezin neden sizi aday yapması ile ilgili fanteziler kurgularsınız, aday olursanız halkın sizi seçmesi için temel oluşturacak rakip adayların zaaflarını gözden geçirirsiniz. Belediye başkanı olduğunuzda önce yapılacak işler listesi çıkarır, en gıcık olduğunuz kişinin başına öreceğiniz çorabı bile hesaplarsınız.

Gelgelelim bir sürü aday arasından parti bir kişiyi aday gösterir ve büyük ihtimalle—on adaylı bir parti içi yarışta, en şanslı adayın şansı yüzde 11, en şanssızınki ise 9'dur— o bu aday değildir. Aday gösterilen bir süre bu hayali görmeye devam eder. Sonuçta halk bir kişiyi seçer. Ne aday neden seçildiğini bilir, ne de halk adayı niye seçtiğini... Kişisel mülahazalar, partisel bağımlılıklar, adayın yarattığı algı vesaire... Neticede bu da bir nevi şans oyunu gibi...

İhtimal, kazın ayağının uzaktan göründüğü gibi olmadığını da sadece seçilen aday biliyor olacak.

BASİT OLAN DAHA DOĞRUDUR...

Eğer bir problemin birden fazla açıklaması varsa, muhtemelen daha basit olanı daha doğrudur der Bacon. Bu problem çözümlerinde avantaj sağlayan bir önerme olabilir ama mutlak çözüm olarak değerlendirilmemesi gerektiği aşikar.

Fakat özellikle Türk Milli Eğitimi konusunda basit olanın daha doğru olduğunu teslim etmemiz gerekiyor.

Şu anda biliyorsunuz okul puanları, öğrencinin notları, sınav sonuçları, devamsızlık, yaş faktörü falan bir sürü kriterin değerlendirmeye alındığı bir sistemle öğrenci alıyor okullar. Bir kısmı sınavla alıyor, bir kısmı sınavsız alıyor. Sınavla öğrenci alanların bir sürü ilave kriteri var. Okulda aldıkları puanlar belirli katsayılar halinde sonuca etki yapıyor filan. Sınavla almayanlar belli kriterler koyuyor. Adresten tutun da not ortalaması vesaire... Bunca karmaşık bir sistemin, bu kadar kötü sonuçlar doğurmasına şaşacak bir şey yok.

Peki nasıl olabilir? En doğru sonucu verecek olan "daha basit olan" nedir?

Sınavı yaparsınız, daha önce okuduğu okulda aldığı not, devam durumu, ne bileyim gözünün üstündeki kaş ne olursa olsun, daha çok soru çözen sınavla öğrenci alan okullara kaydını yaptırır. Bu kadar.

Ha diyebilirsiniz ki hangi okulların sınavla öğrenci aldığını nasıl belirleyeceksiniz? Üniversiteye giriş puanı anlamında en iyi ortalamaya sahip okullara sınavla öğrenci alma hakkı verirsiniz. Beher öğrenci başına düşen puanı düşük olan okulları bu sistemden çıkarırsınız. Bu sayede okulları yarıştırırsınız ve öğretmenler ve idareciler, öğrencilerine avantaj sağlamak için öğrenciye not vermek yerine, daha etkin ve verimli bir eğitim vererek okullarının bir üst klasmana çıkması için planlama yaparlar.

Çok basit bir sistem bu. Başarı garantili...

BİT'LERE KARŞIYIM

Geçen hafta fırsat bulamadım. Aday adaylarından biri Belediye İktisadi Teşekkülü kurmak istediğini proje olarak anlatıyordu. Bunlara kısaca BİT diyorlar.

Daha önce basın mesleğini icra ettiğim il merkezinde, belediyeye ait BİT vardı. Başkan bazı işlerinin finansmanını bu kuruluş aracılığıyla sağlıyor, hatırlı kişilerin yakınlarını buraya alıyordu. Yönetimi de hısım akrabadan oluşturuyordu. Kısacası yerleşimin kanını emen kuruluşlar bunlar.

Ben BİT'lere karşıyım o kadar... Babamın oğlu gelse bunu bana iyi bir uygulama olarak kabul ettiremez.