İlerleyen yaşların dayanılmaz dürtülerinden biridir geçmişi anlatmaya başlamak. Gençlerle empati kurmak kolay. Zira yaşı kemale erenler bir zamanlar gençti. Eski, güzel günler anlatılırken, yeniyetmelik ile gençlik arasında kalan nesle, "Dinozorların göç mevsiminden" söz ediliyormuş gibi gelebilir.

Yine de bugünü geçmişe bakarak anlarız, geleceğe bakarak yaşarız. Bugünü anlamadan geleceğe bakmaktan söz edilemeyeceği kolayca anlaşılabilir. Bu yüzden eski, güzel günleri anlatanlara gösterilen sabrın birazı gösterilirse, bir miktar tarih anlatmakta yarar var.

Bilindiği üzere, Karadeniz Ereğli'nin tarihi binlerce yıla dayanıyor, çeşitli medeniyetler, gelip geçen kültürel etkiler falan diyerek kasedi biraz hızlı sarıp 1980 yılına gelelim. Bu yılda Ereğli'nin ilçe nüfusu 162 bin küsur... Kent merkezinde 50 bin kişi yaşıyor, köy nüfusu ise 113 bin civarındaydı. Alaplı Ereğli'nin ilçesiydi.

1987 yılında Alaplı Ereğli'den ayrılarak ilçe oldu. Bu yıldan sonra yapılan ilk sayımlar olan 90 sayımında ilçe nüfusu 152 bine düştü. Kent nüfusu yaklaşık 64 bin, köy nüfusu 89 bin civarında. Yani yine köy nüfusu kent nüfusundan fazlaydı.

Aradan on yıl geçti, 2000 sayımında ilçenin kırsal ve kent nüfusu dengelendi. Nüfus toplam 159 bin, köy nüfusu 79 bin, kent nüfusu 80 bin civarında gerçekleşti. Bu aynı zamanda Ereğli'de kent nüfusunun köy nüfusunun gerisinde kaldığı son sayım oldu.

Yıllar, bir ipe dizili boncuklar gibi tek tek geçip gitti. 2007 yılına gelindiğinde ilçenin nüfusu 170 bin, kent nüfusu yaklaşık 95 bin, köy nüfusu yaklaşık 75 bin oldu. Bundan sonra köy nüfusu giderek düşerken, kent nüfusu giderek yükseldi. Toplam nüfus en büyük rakama 2010 yılında 175 bin ile ulaştığında, köy nüfusu yetmiş beş bine düşmüş, kent nüfusu yüz bini aşmıştı.

Zaman ilerledi. 2015 yılında ilçe nüfusu 174 bin oldu, bu rakamın içindeki kent nüfusu 114 bin, köy nüfusu ise yuvarlak hesap altmış bin oldu.

Bu rakam 1980 yılındaki tablonun bir benzeri... Ama köy ve kent nüfusları yer değiştirmiş durumda.

***

Yaşamı geleceğe bakarak yaşamanız gerekir ama bugünü anlamak için geçmişe bakarsınız. Tarih ve bugün arasında kurduğunuz nedensellik bağı, geleceği açıklamak için önemli kriterler elde etmenizi sağlar. Bu veriler de bu kriterlerden birini kurmayı sağlıyor.

Bölgede nüfus hareketliliğinin nedenleri kabaca biliniyor. Ancak bunu bilenlerle, bu konularda bir şey yapması gerekenler aynı bünyede bir araya gelmediğinden bu hareketlilik üzerinde bir kontrol girişiminde hiç bulunulmadı.

Dahası, siyaset kurumu durumun farkında. Köylerde sadece emeklilerin kaldığına ilişkin söylemler seçim zamanlarında temcit pilavı gibi ısıtılıp ısıtılıp önümüze gelmedi mi?

Rakamların söylediği ortada. Otuz beş yılda ilçe nüfusu aşağı yukarı olduğu yerde saymış. Bu arada kent nüfusu iki katından fazla artarken, köy nüfusu yarısından azına düşmüş. Durum o kadar çarpıcı ki bizzat devletin kendisi bile 'Köye dönüş' başlığı altında proje geliştirmek zorunda kaldı.

Başka yerde yaşanan örnekler, bu konularda belli kurallar ortaya koyar. Kalkınan bölgelerde kırsal nüfusun, köylülüğün ortadan kalktığı hep gözlemlenen bir olgudur. Göç alan kent merkezlerinin altyapı, imar, sosyal donatılar gibi alanlarda sorunlar yaşaması kaçınılmazdır.

Ayrıca, otuz beş yılı bir yana bırakalım. Alaplı'nın Ereğli'den ayrılmasından sonra ilçenin toplam nüfusundaki artış neredeyse yüzde seksen, doksan civarlarında olmalıydı. Nitekim Türkiye nüfusu 1980'de 45 milyonken, 2015'te 79 milyona dayanmış durumda.

Alaplı'nın ayrıldığı 1987 sonrasını baz alırsanız, 1990 yılında Türkiye nüfusu 56 milyon. Yani son çeyrek yüzyılda ülke nüfusu yüzde elli artış yaşamış. Bu dönemde Ereğli nüfusu 175 bin iken, 2015 yılında 174 bine düşmüş.

Eğer Ereğli nüfusu Türkiye ortalamasına paralel olarak artmış olsaydı, toplam nüfusun 262 bin civarında olması gerekirdi. 174 bin nerede, 262 bin nerede? "Batı Karadeniz'in parlayan yıldızı" sadece hamasi nutukları cilalayan, içi boş bir kavram mı, değil mi?

Kendiniz karar verin.