Elektrik fiyatları saat bazında değişkenlik gösterdiği için birim fiyatlar saat bazında belirleniyor ve saatlik olunca da fiyatlar gün içinde sürekli değişiyor. Gece saatlerinde (22-06) elektrik az tüketildiği için 7-8 Krş'a düşen fiyatlar, gündüz saatlerinde (06-17) 15-1

8

Krş'a kadar çıkıyor.

İşte buradasistemdeki dengesizlikler kaynaklı ek bir maliyet ortaya çıkıyor. Ve bu maliyet de piyasa katılımcıları arasında, portföylerindeki tüketimler oranında pay ediliyor.Sistemdeki bu dengesizlikler aslında, elektrik arz-talebi arasında oluşan ve çoğunlukla bölgesel karakter taşıyan farklılıklardan oluşuyor.

Ayrıca, iflas eden elektrik toptan satıcısı şirketlerin TEİAŞ'a ödemedikleri faturalarda bu kapsamda ve bu faturaların yükü de diğer şirketlere pay ediliyor.

TEİAŞ tahsil ettiği ücret ile sattığı elektrik arasında fark olması durumunda eksik kalan kısmı kullanılan her bir kWs'e böler ve elektrik tedarik şirketlerine yansıtır. Bu yansıtma işlemine"Sıfır Bakiye Düzeltme" deniyor ve halen bu işiTEİAŞ bünyesindeki Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi (PMUM) görevidir

.Sıfır bakiye düzeltme sonucu elektriktedarik eden şirketlere MW başına 10-12 TL ek sıfır bakiye fatura çıkabiliyor. Bu da büyük şirketlere yaklaşık 2-3 milyon TL/ay ek fatura getirirken küçükler de bundan nasibini alıyor. Piyasa katılımcısı tedarikçi şirketler, 2009 yılından bu yana sadece tek bir ay dışında her ay bu sıfır bakiye maliyetine katlanıyor.TEİAŞ şimdilik batan şirketlerin bu zararlarını diğer elektrik satan özel sektör şirketlerine yüklüyor. Ancak, işin içinden çıkılmaz bir hale gelinmiş durumdadır. Sıfır bakiye tedarikçilerin serbest tüketicilere fiyat teklifi sunmalarının önündeki en büyük engel ve elektrikte serbest ticaret bu yüzden tabana yayılamıyor.

Yeni Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nde sıfır bakiyenin tedarikçilerin üzerinden alınmasıplanlanıyor

."Sıfır bakiye maliyetine yol açan bu dengesizlikler iletim kaynaklı bir sorun olduğu için faturalardaki iletim bedellerinin içine atılması düşünülüyor. Peki toptan elektrik satan bu şirketlerin üzerinden alınacak bu yük kime yıkılacak ?

Eğer planlananlar hayata geçirilirse tıpkı son yıllarda yoğun şekilde eleştirilen ve davalara konu olan kayıp kaçak gibi sıfır bakiyede serbest

tüketicinin faturasına yansıtılacak.Nihai tüketici olarak kayıp-kaçağı biz niye ödüyoruz diye itiraz ederken bir süre sonra ilave bir yük ile daha karşılaşırsak şaşırmayalım !

Peki bu konuda önlem almak mümkün mü ?"Evet".Serbest tüketici statüsünde toptan elektrik satan şirketlerden elektrik satınalan serbest tüketicilerolarakelektrik tedarikçileri ile yapılacakyeni sözleşmelerde tedarikçi olarak kurtulacakları sıfır bakiye maliyetinisözleşmelere ilaveindirim olarak sunmasıistenebilir.