Anayasa Mahkemesi'nin, bireysel başvuruları sonucunda Gazeteciler Can Dündar ve Erdem Gül hakkında aldığı karar, Türkiye'de basın özgürlüğünün son zamanda daraldığı iddia edilen sınırlarını yeniden belirledi.

Mahkeme kararını siyasi olarak değerlendirenler mutlaka olacaktır. Tıpkı Dündar ve Gül'ün tutuklanmasının siyasi bir mülahazayla gerçekleştiğini söyleyenler gibi... Siyasiler, "Vatana İhanet", "Casusluk" gibi kavramları uluorta söylemekte beis görmezler. Siyasilerin birine yapıştırdığı yafta, o kişinin tanımlanması için doğru bir ölçüt değildir. Bu bağlamdan ele alınırsa işin içinden çıkmanın imkânı yok.

Zaten hukuk da birine şeker, öbürüne tezek koymuşlar diye eşit ağırlıkta yük bulunan kefeleri birbirinden farklı tartmaz.

En azından idealde öyledir, öyle olmalıdır.

***

İşin gazetecilik boyutu farklı bir olay...

ABD Profesyonel Gazeteciler Birliği'nin Etik Kuralları ""Gazetecinin tek yükümlülüğü kamunun doğruyu bilme hakkınadır. Diğer bütün çıkarlar karşısında özgür olmalıdır" şeklinde başlar. Gazeteciliğin sınırlarını siyasal veya lokal değerlerle sınırlamak isteyenler olabilir mutlaka. Ama evrensel kabul gören ilke budur.

Gazetecinin işi saklanan, hasıraltı edilen, gözden kaçırılan, pas geçilen şeyleri bulmaktır. Devlet veya kurumlar kendi işini doğru yapmalıdır. Önce kamuoyunun yapılmasını istemediği veya yapmaması gereken (yoksa niye sır olsun) bir şeyi yapıp, sonra onu açığa çıkarmakla görevli gazeteciyi itham etmekten vatana millete hayır gelmez. Hiç gelmemiştir.

Dündar ve Gül'ün Mit tırları ile ilgili haberi yargıda... Onu değerlendirmek doğru olmaz ama eğer bir devlet sırrı sızdıysa, suçlu ya kamunun bilmemesi gereken işleri yapan, ya da onu sızdıran devlet görevlisidir.

Aynı Etik Kuralları, gazetecinin "uzlaşmacı pozisyondan" yerel tabiriyle "Yandaş Medya oluşumu"ndan kaçınmasını da öğütlüyor:

Hediyeler, avantalar, parasız seyahat, özel muamele ve imtiyazlar gazetenin ve işverenlerinin dürüstlüğünü sarsabilir. Kıymetli şeyler kabul edilmemelidir. İkinci bir iş, siyasete bulaşmak, kamu görevi yapmak ve kamusal örgütlerde çalışmak eğer gazeteci ve işverenini uzlaşmacı pozisyonuna sokacaksa bunlardan sakınılmalıdır."

***

Şimdi kendi memnun mesut dünyasında yaşayıp, kendisi gibi düşünmeyenleri onunla bununla suçlama eğilimine giren "Vasati demokrat" arkadaşlarımız konunun güncel siyasetle ilişkisini müspet veya menfi yönde yaftalayacaktır.

Gazetecilik mesleği, (pratikteki örnekler ne kadar orijinal idealden saparsa sapsın) ona karşıt, buna yandaş olma halinden farklı bir şeydir.

"Gazetecilik birilerinin hoşuna gitmeyen şeyleri yayınlamaktır. Öbür türlüsü yalnızca halkla ilişkilerdir/ R. Murdoch" sözünde olduğu gibi...

Yani siyaset, ekonomi, sivil toplum ağalarının hoşuna gideni endazeye vurmak değil, kamunun kendisinden saklananları (iyi şeyler olsa saklanmazlar) bilme hakkının ta kendisidir.

***

Anayasa Mahkemesi, Dündar ve Gül'ün faaliyetlerinin "Gazetecilik" kapsamında gerçekleştiğini belirterek tutukluluk hallerini sona erdirmesi önemli bir karar.

Öncelikle davanın siyasi zorlamayla açıldığını düşünüp hukuka güven standartlarını sorgulamaya başlayan birtakım kesimleri rahatlatan bir karar.

Gazeteciler açısından mesleğin, birilerinin "halkla ilişkiler faaliyeti" ne dönüşmekten veya "başıma bir iş gelir" diye başını çevirmekten başka şansı kalmadığına dair basmakalıp inancı yıkan bir karar...

Demokrasi açısından önemli... Zira demokrasi de sadece seçim yapılan bir sistem değil, hakim olmayan kesimlerin görüşünün ifadesinin güvence altına alındığı, kamuoyunun fikirlerini özgürce oluşturabileceği bilgiye erişimi bulunan bir sistemdir.

Elbette en fazla da Can Dündar ve Erdem Gül için, sonra da gazetecilik faaliyetleri dolayısıyla kovuşturmaya uğrayan başkaları için önemli bir karar... Erdem ve Gül'e geçmiş olsun, diğerleri de umalım ki en kısa sürede özgürlüklerine kavuşsun.

En genel tanımıyla Türkiye'de gazetecilik faaliyetinin ve basın özgürlüğünün sınırlarını yeniden çizen bir karar bu...