Son günlerde öğrencilerin okul meclisi ve belediye tarafından oluşturulan Çocuk ve gençlik meclislerinin seçimlerine sıkça tanık olduk. Çocukların büyüklerine göre daha demokratik seçimlere girdiklerini gözlemlemek güzel şey...

Hatta cari siyasetle çatışan birçok özelliği de içinde barındırıyor bu seçimler. Mesela, sınıf temsilcileri sınıfta seçiliyor. Öğrenciler, arkadaşlarının sevgisini kazandığı ölçüde ya da projelerine duyulan ihtiyaç ölçüsünde oy alabiliyor. Doğrudan demokrasinin en önemli örneklerinden biri bu. Tek eksikleri seçildikten sonra kamusal alanda dokunulmazlık kazanamıyor olmaları...

Öğrencilere de böylesi yakışır. Kızlarımız, oğullarımız sadece aydınlık, gülümseyen yüzleriyle bile binbir türlü komplo, hesap ve çıkar işlerinin takibindeki yetişkinler dünyasının verebildiğinden çok daha umut veriyor.

Bu delikanlılar, genç kızlarımız yarın öbür gün siyasete atıldıklarında, gerçek demokrasinin büyüklerin uyguladığı değil, okulda o naif seçimlerde bulunduğunu gördüklerinde şaşırabilirler ama ne yapalım şimdilik durum böyle.

***

İktidarıyla, muhalefetiyle siyasi partiler önümüzdeki iki yıl içinde teşkilatlarında büyük oranda yenilenmeye—en azından güven tazeleme—gidecek. Bu süreç normalde nasıl işliyor (istisnai durumlar olabilir, genelde yaşananları) gözden geçirmekte yarar var.

Aslında gelecek dönemde ilçe yöneticisi olması öngörülen kişiler için genel merkezler en başta yeşil bir ışık yakıyor. Eğer İlçe yönetimlerinin devam etme durumu varsa, öncelikle mahalle ve köylerden oy kullanacak delegeleri belirlemek iç in köylere gidiyorlar. Yani partililerin köylerindeki delegeleri kendi aralarında yaptıkları seçimle belirlediğine inanan varsa bir an önce yanlışından dönsün.

Sonra bu delegeler ilçe merkezinde gerçekleştirilecek olan teşkilat seçimlerinde hem ilçe yönetimini, hem de genel başkanlık için oy kullanacak kurultay delegelerini belirleyecek. Kurultay delegeleri ve ilçe yönetimi büyük oranda aynı kişiler olduğundan buradan genel merkezin denetimi dışında birilerinin seçilmesi ihtimali çok düşük.

Sonra kurultay delegeleri Ankara'da büyük ihtimalle bir spor salonu, bir kongre merkezi gibi bir yere giderek partinin genel başkanı için oyunu kullanıyor. Yani al gülüm ver gülüm. Sonra seçimler birbiri ardınca gelip geçerken, siyasi parti genel başkanlarının neden değişmediğini merak edip duruyoruz.

Genel başkanın ilçe teşkilatını belirlediği, bu teşkilatın delegeleri seçtiği, teşkilatın seçtiği delegelerin yeniden teşkilat için oy kullandığı, bu teşkilatın içinden çıkan kongre delegelerinin genel başkan ve parti yönetimini belirlediği bir sarmalda, lider sultası dışında ne olabilir?

Sonra bu genel başkanlar tüm toplumu yönetmek iddiasındaki belediye başkanları, milletvekilleri adaylarını belirliyor. Seçmen de belirlenmesi aşamasında herhangi bir dahli olmadığı adaylar arasından işine gelenleri seçiyor. Yoksa genel başkanların tercihlerine onay mı veriyor?

Elbette rakip adaylar da çıkıyor, hem de hatırı sayılır bir oy alıyor ama seçilemiyorlar denilebilir. Demek ki, siyasi partilerde bu çark olmasaydı, bugünkü genel başkanların hepsi siyaset tarihinde yerlerini bulmuş olacaktı.

Körler sağırlar birbirini ağırlar şeklinde gerçekleşen bu ortaoyununun genel adına ise demokrasi diyoruz. Bu kadarcık demokrasi de kimi zaman "tül perdesinin arkasına" alınıyor, kimi zaman kesintiye uğruyor, kimi zaman da olağanüstü hal uygulamalarıyla kırpılıyor.

***

Bir düşünün, sınıf temsilcilerini öğretmen tayin ediyor, bu temsilciler okul meclisi başkanını seçiyor, sonra okul meclisi başkanları öğretmeni atıyor. Akıl süzgecine vurulduğunda yetişkinler dünyasının demokratik ortamı bu kadar saçma gözüküyor.

Gençler şimdilik birbirleri için oy kullanıyor. Ama şunu açıkça teslim etmek gerek. Bu ülkede gerçek demokrasiyi uygulayabilmek, ifade özgürlüğünü gerçekleştirebilmek ancak onlarla mümkün olabilecek.

Bunun için de yetişkinler evreninin dayatmalarına boyun eğmek yerine sorgulamaları gerekiyor.