MUKABELE CÜZLERİNDEN İLKELER 2

(İkinci Cüzde Karşımıza çıkan İlkeler)

Bakara suresi 145. Ayette: "Sen kitap verilenlere (Yahudi ve Hıristiyanlara) tüm hünerlerini getirip göstersen onlar senin kıblene tabi olmazlar. Sen de onların kıblesine tabi olmazsın" beyanı bulunmaktadır. Öyleyse Müslümanların ehl-i kitabın kıblesine tabi olmamaları, onların yöneldiği tarafa yönelmemeleri bir ilke olarak çıkıyor karşımıza. Ayetin sonunda "onların kıblesine yönelirseniz zalim olursunuz" uyarısı da vardır.

150. Ayette de nerede olursak olalım Mescid-i Harama yönelmemiz emrediliyor. Bu husus yalnız namazla alakalı değil, bu ayet hangi konuda olursa olsun Allah'ın kurallarına yönelmemizi bir kural haline getiriyor. 152. Ayette Yüce Allah: "Beni zikredin (hatırınızda tutun ki ben de sizi hatırlayayım, bana şükredin nankörlük etmeyin" emrini veriyor. Böylece Allah'ı unutmamak ve ona şükretmek bir ilke olarak ortaya çıkıyor.

166. Ayette sabırlı insanların bir musibet (bela) gelmesi halinde "biz Allah içiniz ve ona dönücüleriz" dedikleri ifade edilerek ölüm ve diğer felaket ve belalar karşısında "İnna lillahi ve inna ileyhi racıun=Biz Allah içiniz ve ona döneceğiz" ilkesini uyguladıkları görülüyor. 163. Ayette ise "Sizin ilahınız kanun koyucunuz ancak bir ilahtır, ondan başka ilah yoktur" denilerek esasen kanun koyma yetkisin Allah'ın olduğu ilkesi ortaya çıkmaktadır.

172. Ayette de: "Ey iman edenler size verdiğimiz rızıkların tıbbi olanlarından yiyin ve Allah için şükredin" fermanı verilerek yiyeceklerin faydalı olanlarından yemek ve buna karşı da şükretmek ilke haline getirilmiştir. 173. Ayette ise: "Size ancak ölü, kan, domuz eti ve Allahtan başkasının adıyla kesilenler haram kılınmıştır" beyanı yapılarak ölü eti, akmış kan, domuz eti ve Allah'tan başka birinin veya bir şeyin adına kesilenlerin yenilmemesi ilke haline getirilmiştir.

129. Ayette: "Sizin için kısasta hayat vardır" buyrularak göze göz, kulağa kulak, buruna burun, dişe diş ve yaraya yara kısas yapılması bir ilke olarak önümüze konulmuştur. 182. Ayette ise "Ey iman edenler oruç size farz kılındı" buyrularak oruç tutmanın bir ilke olduğu açıklanmıştır. 188. Ayette de "Mallarınızı aranızda batıl bir şekilde yemeyin, hakimlere de sarkıtmayın" emri verilerek rüşvet yasaklanmıştır. Haksız olarak mal yememek ilke haline getirilmiştir.

190. Ayette ise: "Sizinle öldürüşenlerle öldürüşün ama sınırı aşmayın" emri verilerek harp yapanlarla harp yapmamız emredilirken sınırı aşmamamız (yani insanlık dışı eziyetler yapmamız) ilke haline getirilmektedir.193. Ayette "Onlarla fitne kalmayıncaya ve din sadece Allah'a ait oluncaya kadar öldürüşün" emri verilerek fitne çıkaranlarla her zaman savaşılması ilke haline getirilmiştir. 195. Ayette de Allah yolunda infak edin emri verilerek bir ilke daha ortaya çıkarılmıştır.

208. Ayette ise "Ey iman edenler tamamen barışa girin, Şeytanın izine tabi olmayın" emri verilerek barış önemli bir ilke olarak lanse edilmektedir. 221. Ayette ise müşrik erkek ve kadılarla evlenmeme ilkesi ortayı konuluyor. 233. Ayette "Anneler çocuklarını iki yıl emzirirler" düsturu getirilerek çocukların anne sütüyle beslenmesinin önemine işaret edilmektedir. 247. Ayette de komutanların cüsseli ve bilgili olmaları ilkesi ortaya konulmaktadır.

İşti mukabele bu ilkelere uymak için okunur veya dinlenir. Eğer gaye bu ilkelere uymak değilse mukabele okumak bir adet olmaktan öteye geçemez.