Genel olarak halkımız müftünün görevinin sadece namaz, oruç, zekat ve hac gibi özel ibadet konularında fetva vermek veya vaaz etmekle; vaizin de yine aynı konularda va’z etmekle, imam-hatiplerin de sadece namaz kıldırıp hutbe okumakla, müezzinlerin ise ezan okuyup camiyi temizlemekle görevli olduğunu sanıyor. Halbuki durum bu kadar basit değildir.

Müftü özel ibadet konularında fetva verip vaaz etmekle görevli olduğu gibi Müftülük dairesinin müdürü olarak idaresini da yürütür. Ayrıca sınai, iktisadi ve tüm ictimai (sosyal) konularda va’z etmekle yetkili dinen de görevlidir. Sadece siyasette bulunamaz, herhangi bir parti veya iktidarın propagandasını yapamaz. Bu görevini yaparken herhangi bir siyasi parti veya iktidarın dine aykırı bir söylem veya icraatta bulunmaları onun o konuda vaaz etmesine engel teşkil etmez. Sadece şahsiyet yaparak şu parti şu yanlışı, iktidar bu yanlışı yaptı diyemez. Konuyu genelleştirerek hem halkın ve hem de siyasi partiler ve iktidarların yanlış yapmalarını planlı bir şekilde önlemeye çalışır. Vaiz de vaazlarını aynı perspektiften bakarak yapmakla görevlidir, es geçemez.

İmam-hatiplerin görevi de sadece namaz kıldırıp hutbe ve mihrabiye (aşir) okumak değildir. İmam-Hatip okuduğu aşr-i şerifleri zaman zaman açıklamakla da yükümlüdür. Cemaati Arap olan cami imamları bile cemaatin anlayamayacağı bazı ayetler dolayısıyla açıklama yapmak zorundadır. Ülkemizin halkı genelde Türk veya Türkçe bilip Arapça bilmedikleri için imam-hatibin okuduğu aşirleri açıklamadan geçmesi büyük bir ihmaldir.

Artık imam-hatiplerimizin çoğu dışardan da olsa İlahiyat mezunu olmuşlardır. Okudukları aşr-i şerifleri açıklayabilirler. Arapçası iyi olmayanlar tefsirleri okuyarak aşirlarin manasını verip yorumunu yapabilirler. Hatta İmam-Hatip sıkça okuduğu aşirlerin tefsirini çeşitli tefsirlerden okuyarak müftü veya vaizden daha güzel açıklama ve yorumda bulunabilirler.

Yıllardır Amenerresül ve Hüvellahüllezi dinledikleri halde Bakara suresinin bu son iki ve Haşir suresinin son üç ayetini dinledikleri halde cemaat sorulduğunda bu ayetlerden hangi masajı aldıklarını ifade etmekten aciz kalırsa bu onlar için değil imamlar için utanılacak bir durum olur.

Müezzinlerimiz da sadece ezan okuyup kamet getirmek ve camiyi temizlemekle kalamaz. En az hafta da bir gün İmamlara vekalet ettiklerine göre onlar da vekil imam olarak okudukları aşirleri açıklamak zorundadırlar. Zaten Müezzin efendilerin çoğu imamlıktan gelme ve bu nedenle da ilahiyat mezunu olmuşlardır. Aynen imam efendiler gibi açıklama yapabilir veya kendilerini o seviyeye getirebilirler ve getirmelidirler.

Tüm bu görevlilerin emekli olanlarına gelince onlar serbesttir, siyaset de yapabilirler. Ancak özellikle emekli müftü veya vaizler emekli oldum deyip va’z ve irşad görevini ihmal edemezler. Her fırsatta va’z-u nasihat yapmalıdırlar. İşte bu vaaz ve irşatlarında gerek mihrapta ve gerekse kürsüde asla siyaset yapmamalıdırlar. Aksi halde faydalı olamaz ve kargaşaya sebep olabilirler.

Ancak ara sıra vaaz ediyor diye emekli müftü, vaiz veya diğer emekli din görevlilerinin cami dışında siyaset yapmasına, siyasi konuşmalara müdahale etmesine engel olamayız. Emekli olmadan önce yıllarca devlet memuru olduğu için siyaset yapmayan bu yetişmiş tecrübeli elemanların siyasi fikirlerini açıklamaları faydalı, hatta gereklidir.

Bu tecrübeli elemanlarımız daha geniş bir yelpazede fikir yürütebilir ve halkımıza her yönüyle faydalı olabilirler. Onlara cami dışında da sadece namaz, oruç, zekat ve hacdan bahset diyemeyiz. Onların siyasi fikirlerinden de istifade edebiliriz.

Muhammed Hamdi GÜNER/Emekli Müftü