ABDESTİN KOLAYLYIKLARI (2 )  

(İbadetleri Kolaylaştırabilir miyiz? 2)

Abdest almış bir insan onunla istediği kadar namaz kılabilir. Sabah abdestiyle yatsı namazı bile kılınabilir. Ancak idrar veya kazurat sıkıştırıyor hatta kendini hissettiriyorsa. İdrar veya katı bir boşaltım yapıp yeniden abdest almak gerekir. Bu beden sağlığı için olduğu gibi ibadetin sağlığı için de gereklidir. İdrar veya posa sıkıştırdığı halde namaz kılmak tahrimen (harama yakın), kendilerini hissettirmeleri halinde ise tenzihen mekruhtur. Yani harama yakın olmasa da çirkindir; sevimsizdir. Namazın sevabını götürebilir.

Çok soğuk bir havada kapalı bir yerde olsanız bile ısınma imkanı da yoksa su ile abdest almak yerine temiz toprak veya kerpiçle yahut ufalabilen tuğla parçasıyla teyemmüm edilerek namaz kılınabilir.

Allah korusun bazen depremlerde şehirlerin suyu öyle kesilebilir ki günlerce getirilmesi mümkün olmaz. İşte o zaman herkes su sıkıntısı çekerken üç kilometre mesafeden yakında su bulunmazsa yine toprakla teyemmüm yapılarak namaz kılınabilir. Su kıtlığında abdest uzuvlarını(yüz, kollar ve ayakları) bir defa yıkamakla yetinilebilir. Hatta bilet aldığımız bir arabaya yetişeme tehlikesi olduğu zaman da abdest organları bir kere yıkamakla yetinebiliriz.

Abdestli olduğunu hatırından çıkarmak abdesti bozmaz. Ancak abdesti bozan bir durumla karşılaşıp karşılaşmadığını da hatırlamıyorsa abdesti bozulmuş sayılır. Yoksa Müslümanların her an abdestli olduğunu hatırlarında tutması gerekmez. Yani unutmak abdesti bozmaz.

Hafif uyku da abdesti bozmaz. Hafif uyku ise evinde uyuyan bir kimsenin aile arasında sohbet tonuyla bir iki veya üç defa çağrılmakla uyanabildiği uykudur. Peygamberimizin öğle vakitlerinde yaptığı kaylule (öyle uykusu, başka bir deyimle uyuklama, yani şekerleme) yapması genel olarak hafif uyku olarak nitelendirilebilir. Biz ümmetlerinin de derine dalmadan sünnet olarak yapacakları öğle uykusu hafif uyku olarak düşünülebilir. Buna fıkıh kitaplarında nuas tabir edilmektedir. (İbni Abidin ve Tahtavi abdest bahsileri).Uyur uyumaz derin uykuya dalma tabiatinde olanları aile fertleri bilir. Onlar bu kolaylığın dışında kalabilirler. Otobüs koltuklarında (iki kademeli yatar koltkuk da olsa) ve sandalyede dik olarak uyuyan kimsenin abdesti bozulmaz. Ama uykuda iken devrilir ve düşerse abdesti bozulmuş sayılır.

Bazen insanlarda sadece karında gerçekleşen, anüsten gelmeyen (bağırsaklardan inmeyen) bir yellenme olabiliyor. Bu da abdesti bozmaz. Buna fıkıh kitaplarında infilat-ı rih denilmlektedir. (İbni Abidin ve Tahtavi Abdest bahsileri).Buna karında gaz patlaması da diyebiliriz ki abdesti bozar mı diye istifham uyandırabilir; zaman zaman da bu yönde sorulara muhatap olmaktayız. Ama endişeye gerek yok bu durum abdesti bozmaz. Ancak sıkça bu halle karşılaşanlar doktora görünmelidir.

Dişleri kanayan kişinin tükürüğünde kan tükürükten az ise abdesti bozmaz. Ancak eşit oranda iseler veya kan daha fazla görülüyorsa ancak o zaman abdesti bozar.

Vücudun herhangi bir yerinde oluşan hafif kanama kendi halinde bırakıldığı takdirde akmayacağı tahmin edilebiliyorsa abdesti bozmaz; hatta böyle bir çizikteki kanın elle silinmesi veya bir selpak ile emdirilmesi bile abdesti bozmaz.