Dünyada yaşayan herkesin bir engelli adayı olduğuna yönelik bildik önermenin artık, 'Herkes aşmayı başaramadıkları yönünden engellidir" şeklinde değişmesi yararlı olacaktır.

Dünyada yaşamanın şekli geçtiğimiz yüzyılın son on yılında radikal şekilde değişti. İletişim devrimiyle sınırlar aşıldı, engeller yıkıldı. Bugün nüfusun bir kısmı bir e-devlet şifresi alıp işlemlerini devlet dairelerinde sıra beklemeden yapabilirken, diğer kısmı bu eksikliğini taban teperek halletmeye çalışıyor.

Kimseyi tasnif etmek doğru değil ama böyle düşününce, şifresini alan bir ortopedik engellinin, bilgisayar teknolojisinin nimetlerinden bihaber beyamcaya göre daha az engelli olduğu bir döneme giriyor olabiliriz. Kim bilir? Belki engelli tanımı yüzde 12'lik engelli olduğunu bilenler ve geriye kalan engellerinin farkında olmayanlar şeklinde de güncellenebilir. Elbette bu konu aynı zamanda engellilerin—ve kendisinin engelli olduğunu bilmeyenlerin—yeni cesur dünya için hazırlanmasıyla da bağlantılı...

Devlet eğitim ve rehabilitasyon merkezleri üzerinden engellerin aşılmasını sağlayacak yöntemleri engellilere ulaştırıyor. İşitme engelliler iletişim kurmanın yollarını öğreniyor, otistiklere sosyal yaşam uyumu eğitimi veriliyor, zihinsel engelli kabul edilenler kendi başına yaşamlarını idame ettirebilecek temel becerileri öğreniyor, bazıları okuma yazma da öğreniyor.

Umut var. Bugün "Engelli" olarak kabul edilenlerin, eşit haklara sahip bireyler olarak kabul edilecekleri günler de gelecek.

***

Yine de toplumu ve yaşam altyapısını engellerin en az hissedileceği şekilde hazırlamadıkça, engellerin aşılması kolay olmayacaktır.

Mesela, kamu dairelerinin tamamına ortopedik engellilerin ulaşımını sağlayan asansör sistemleri donatılmadıkça, kent merkezlerindeki tüm kaldırımlar aynı engellilerin istedikleri her yere gitmelerine izin verilmedikçe, kamu ve özel işletmeleri engellilerin erişimini sağlamak için giriş rampaları ve benzeri düzenlemeler yapmadıkça engeller aşılamadan kalacak.

Hamasi konuşmalarda yetkililer ne konuşursa konuşsun, henüz Ereğli bu alanlarda istenilen seviyede değil. Mutlaka hepsi iyi niyetle sorunların çözümünü istiyordur. Öbür türlüsü gıyaben iyi niyet sorgulaması olur ki, bu da kimseye düşmez. Ancak engellilere yasayla verilen toplu taşıma hakkını bile uygulayamazken, bir meşale yakıp, ne bileyim, ellerine çiçek tutuşturup iki şarkı söyleterek engellilerin yaşama katılmasına katkı verdiğini iddia etmenin doğru olmadığını da teslim etmemiz gerekir.

Engellilerle, engellilerin kendilerinden sonra yaşamla nasıl yüzleşeceği endişesini taşıyan engelli yakınlarıyla empati geliştirmeden, kentin engellilerle ilgili altyapısının bilimsel bir analizini, gelecekte engelleri aşmış kentin altyapısını oluşturacak planlamaları yapmadan, özel gün ve haftalarda majisküllerle konuşup mavi boncuk dağıtmak, halının üstündeki tozları altına süpürmekten öte bir anlam taşımaz.

***

Buraya kadar yazılanlar, doğuştan engelli olduğu varsayılanlarla ilgili gibi. Allah göstermesin, yarın bir trafik kazası geçirip, ortopedik engelli olduğunuzu, öbür gün yaşınız kemale erip bir Alzheimer illetine tutulduğunuzu düşünün. Hadi başınıza gelmedi diyelim, eşinizin, çocuğunuzun başına geldiğini düşünün. O zaman, engelliler için öngörülen tüm kentsel düzenlemelerden bugün sağlam olduğunu varsayanların da yararlanacağı sonucuna varırsınız.

Şunu demek istiyorum. Bugün engelliler için yapılması gereken yatırımlar, nüfusun yüzde 12'lik kesriyle ifade edilenlere yönelik bir ayrıcalık değil. Yarın herkesin yararlanabileceği, nüfusun tamamı için yapılması gereken somut çalışmalardır. Nereden ölçüp biçerseniz biçin, aklın varacağı sonuç sadece budur. İdarecilerin de gelecek nesillere böyle bir ülkenin, böyle bir dünyanın bırakılmasının bir mecburiyet olduğu düşüncesiyle, bu sorumlulukla hareket etmesi gerekir.

Mutlaka, Engelliler için şenlikler, şölenler görüyorsunuz. Onlara sahip çıkılmasından dem vuranları dinliyorsunuz. Canımız ciğerimiz falan denildiğini de duyuyorsunuzdur.

Hiç Ereğli'de şu kadar metre kaldırım var, bu kaldırımlar şu kadar blok çevresini dolanıyor, engellilerin erişimi olmayan şu kadar bölgemiz var, bu sıkıntılar şu plan çerçevesinde şu kadar sürede tamamlanacak diye bir yaklaşım açıklayan siyasi gördünüz mü? Şu kadar kamu dairesinin, sivil toplum kuruluşunun, alışveriş merkezinin şu kadarına engelli de olsanız ulaşabilirsiniz, şu kadarına da şu zamana dek ulaşım sağlanacak diyen?

Yönetici sorumluluğuyla hareket etmek, özel gün ve haftalarda nutuk atacak kürsümüz olsun diye mizansen ayarlamaktan çok farklı bir şeydir.