(Namazı Daha Kolay Kılabilir miyiz 2)

İbadetlerin Kolaylıkları 4

Kuran-ı Kerim'in Bakara suresi 45. ayetinde Yüce mevlamız:"Sabır ve Namaza iltizam ederek (benden) yardım isteyiniz; o (namaz) çok büyüktür(zordur); ancak huşu yapanlara (Allah'a itaat edip boyun bükenlere) zor gelmez" buyurmaktadır. Demek oluyor ki namaz dinine bağlı olmayan Rabbine boyun bükmeyenlere zor gelebilir. Ayrıca namazın nasıl kılınacağını ve nelerin gerekli olup olmadığını bilmeyenlere de zor gelebilir. İşte bu yazımızda bilgisizliğin sebep olabileceği zorluğu ortadan kaldırmak için gerekli bilgileri vermeye çalışacağız.

İbadetlerin hepsi aynı derecede değildir; farz, vacip, sünnet, müstehap ve mendup olmak üzere beş derecededirler. Bunlardan farzın unutarak da olsa yapılmaması ibadeti bozar. Vacibin kasten terk edilmesi de ibadeti bozar; ama unutarak yapılmaması sehiv (unutma, yanılma) secdesi ile telafi (amortise) edilebilir.

Bazen kişilerin acil bir işi olduğu zaman kılacakları namazı yetiştiremem korkusuyla terk ettikleri bile oluyor. Halbuki böyle hallerde namazda bazı kısaltmalar yapılabilir. Bir kere namazdan önce dil ile niyet etmek gerekli değildir; hatta alimlerimizin çoğu bunun bidat (uydurma) olduğunu da söylemişlerdir. Öyleyse namaza başlarken dil ile "niyet ettim Allah rızası için namaz kılmaya" demesine gerek yoktur. Bunun kalpten geçirilmesi yeterlidir; doğru olanı da budur. Ancak bunu alışkanlık yapanların söylemeden kılmaları tatmin etmiyorsa böylelerinin dil ile niyet etmesine müsaade edilmiştir(Reddülmuhtar Namazda Niyet)). Burada başka ilaveler yapıldığını da duyuyoruz; "döndüm kıbleye kıblem Ka'be'ye vs." gibi ki bunlara gerek yoktur. Zaten kıbleye dönmekle Kabe'ye dönmüş olunuyor. Aksi halde kıbleye dönmeden bu ifadeleri kullanmak bir mana ifade etmez. Kıblenin bilinmediği yerde gereken araştırma ve tahmin yapıldıktan sonra yanlış tarafa yönelerek namaz kılınsa bile kabul olur.

Namazın sonunda Salli-Bariklerin okunması da gerekli değildir. Çünkü İkmal-i sünnettir Sadece Ellahümme salli ala Muhammedin ve ala ali Muhammad denilmesi yeterlidir. Evet çok acil bir durumda Salli-Barik dualarını okumaya gerek yoktur. Diğer Rebbena Atina, Rabbiğfirli veya Rebbenağfirli dualarını da acil olmayan vakitlerde okumalıdır. Aksi halde namazın tümü kerahetlerle (çirkinliklerle) dolabilir.