Hemen her yıl Kurban arifesinde hayvanların pahalandığı herkesin malumudur. Hatta kurbanlıkların –ateş pahasına- oldukları söylenir. Yani kurbanlıkların fiyatları cepleri hatta gönülleri yakar.

Bu pahalanmanın çeşitli sebepleri vardır. İstisnaları olsa da genel olarak satıcıların nasıl olsa almak zorundalar diye fırsatçılık yapmaları bu pahalanmanın sebeplerinden biridir.

Bazı yıllarda besi hayvanlarının azlığı da bahis konusu olabilir ve olmuştur da. Fakat kurbanlıkların pahalanmasının başlıca sebebi ilkesizliktir. Yani Kurbanın vacip olma ilkesine riayet etmeden herkesin Kurban kesmeye kalkışmasıdır.

Riayet edilmesi gereken ilke şudur: “Kurban fıtır sadakasında olduğu gibi herhangi bir kişinin kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu eşi ve ergenlik çağına gelmemiş erkek çocukları ile henüz evlenmemiş kız çocuklarının bir senelik yiyecek,  giyecek ve barınak gibi temel ihtiyaçlarını ayni veya nakdi olarak ayırdıktan sonra geriye 80,18 gram altın veya o değerde devrin geçerli parası varsa kurban kesmesi vacip olur.”

İşte bu ilke gözetilirse kimse kurban kesmek için sıkıntıya düşmeyeceği gibi kurbanlıkların pahalanmasına da kapı açılmış olmaz.

Başkasına borcu olduğu halde onu vermeyip Kurban kesmek sevap yerine günah getirir. Ayrıca “kurban kesmedi veya kesemedi demesinler” düşüncesiyle kesiyorsa buna riya (gösteriş)te karıştığı için daha da büyük yani çifte günah işlemiş olur. Alimlerin çoğu buna “gizli şirk” demişlerdir. Gösteriş niyeti olmasa bile çevresi durumunun iyi olmadığını biliyorsa “gösteriş yapıyor” diye düşünmelerine sebep olacaktır. Kendisinin gösteriş hastalığına sahip bir kişi olduğunu yani güvenilir bir kimse olmadığını düşüneceklerdir. Hangi açıdan bakarsanız bakın kendimizi aşırı bir şekilde zorlayarak kurban kesmek şaibeden kurtulamaz.

Ayrıca gösteriş yapmak çok kötü sonuçlar doğuran bir davranıştır. Peygamberimiz “Kim gösteriş yaparsa Allah onu (rezil) olarak gösterir” buyurmuştur. Hatta Bedevilerin (mezra hayatı yaşayanların) muakara (cömertlik yarışı) içinde kestikleri hayvanların etlerini yemekten nehyetmiştir.

Fakir veya Orta Hallilerin Kurbanı

Kurban kesmedim diye üzülmeye de yer yoktur; çünkü peygamberimizin bir kurbanını keserken “Allah’ım Muhammed’den, Muhammed’in ailesinden ve Muhammed’in ümmetinden kabul eyle” buyurarak ümmetinden kesemeyenlerin yerine kurban kestiğini müjdelemiştir. Bir adam peygamberimize “Bir şeyim yok ama sütünden, yün ve yapağısından yararlanmak için emanet bir devem var; onu kurban kesmeme ne dersiniz.” Deyince: “Hayır, lakin kendi saçından, tırnağından birer parça alır (keser) bıyığını kısaltır eteğini traş edersin; bu senin için tam bir kurbandır” buyurmuştur. (Ebu Davut 2789)

Demek ki durumlarının elverişsizliği yüzünden Kurban kesemeyenlerin yerine peygamberimiz Kurban kestiği gibi onlara bir masrafa girmeden kurban kesmiş gibi sevap almanın yolunu da göstermiştir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir husus daha vardır: Müslümanlar seferilik mesafeden daha yakında olan anne ve babalarını, hatta diğer mahremlerini (dayı, teyze, amca, hala, yeğen ve torunlarını, uzakta iseler senede bir defa ziyaret etme hakkına sahiptir; hatta görevlidirler. Bir kimse eşinin bu kabil ziyaretlerine engel olamaz. Çünkü bu sıla-i rahim (mahrem ziyareti) olup farzdır. Fakat nice müslümanların yakında olan annelerini aylarca, uzakta olan diğer mahremlerini yıllarca ziyaret etmedikleri bilinmektedir. Bu önemli görev dururken borç alarak yahut sıkıntıya girerek Kurban kesip yakınlarını ziyaretten geri kalmanın çelişki olduğu açıktır. Bu noktaya dikkat edildiği takdirde Kurban izdiham ve pahasının önüne geçilebilir.

Bununla birlikte fazla sıkıntıya düşmeden, başkalarına yük olmadan, borcunu aksatmadan Kurban kesmekle yükümlü olmayanların nafile olarak Kurban kesmeleri caizdir. Ancak bu defa zenginlerden daha dikkatli olmaları gerekmektedir. Çünkü ortak oldukları veya tek başına kesmek üzere aldıkları kurbanlıkları aynen (değiştirmeden) kesme mecburiyetleri vardır.

Bütün müslüman kardeşlerimin Allah’a yaklaşmak manasındaki Kurban Bayramını gerçekten Allah’a yakın bir şekilde geçirmeleri dileğiyle.