Pazar günkü seçime girecek iki büyük grup var. Her biri birden fazla siyasi partinin bir araya gelmesiyle oluşan iki ittifak bunlar.

Birinci ittifakı Adalet ve Kalkınma Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi'nin oluşturduğu Cumhur İttifakı oluşturuyor. Bu ittifak içinde Büyük Birlik Partisi de Adalet ve Kalkınma Partisi listelerinde yer bulmak şeklinde, kurumsal kimliği olmadan yer alıyor.

Bu ittifakın en belirgin özelliği, ideolojik olarak birbirine yakın partilerden oluşması. Fakat burada bir yanlış algılama olabilir. MHP ve BBP'nin birbirine bir ideolojik yakınlığı var. Zaten BBP MHP'den ayrılarak kurulmuş bir parti. AK Parti'nin durumu bundan başka. AK Parti 7 Haziran 2015 seçimlerinin ardından muhafazakar kimliğini büyük ölçüde korumak kaydıyla milliyetçi merkeze doğru savruldu. Anlayacağınız, üç parti bu sayede yaklaşık olarak aynı çizgiye geldi. Ortak cumhurbaşkanı adayları Recep Tayyip Erdoğan.

Bu duruma BBP açısından diyecek bir şey yok ama MHP için durum farklı. Yüzde iki oyu olan siyasi partilerin bile cumhurbaşkanı adayı varken, TBMM'de grubu bulunan bir siyasi partinin adayı yok. Hükümet sistemi cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi olduğundan, MHP'nin hükümet iddiasını en azından bu seçim için askıya aldığı gibi bir görünüm var. Sahada adaylar hükümet olma iddiası bulunmayan bir parti için oy istemeye mecbur kalsa da, partililer bu durumu, MHP'nin hükümet iddiasının mevcut şekilde gerçekleşeceği şeklinde açıklıyor.

Büyük Birlik Partisi bu ittifakta en karlı parti gibi gözüküyor. Uzun zamandan sonra ilk kez mecliste temsil imkanı bulacak bu parti. Fakat kurumsal kimliğiyle seçime girmeyişi bu partinin tabanını korumakta güçlük çekeceği de düşünülebilir.

Temelde ideolojik yakınlığın bu ittifakın avantajı olduğu kadar dezavantajı olduğu şeklinde değerlendirilebilir.

***

Cumhur ittifakı ne kadar homojen bir yapıya sahipse, Millet ittifakı aynı ölçüde heterojen bir yapıya sahip. Merkez solu temsil eden Cumhuriyet Halk partisi, Merkez sağı temsil iddiasındaki iyi parti ve muhafazakar kesimleri temsil iddiasındaki Saadet partisi bu partinin çatısını oluşturuyor. Demokrat Parti de merkez sağ bir unsur olarak CHP listelerinde yerini aldı. Millet ittifakı tek cumhurbaşkanı adayıyla seçime giderken, millet ittifakının oluşturan CHP, İYİ Parti ve Saadet Partisinin kendi cumhurbaşkanı adayları var.

Cumhuriyet Halk Partisi bu ittifak içinde en büyük kitle partisi olarak görülüyor. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana varlığını sürdürmesine karşılık, son otuz yıllık dönemde yüzde yirmibeş bandını bir türlü aşamamak gibi bir handikapı var. İttifak bu anlamda oy oranı ile olmasa da, milletvekili sayısı anlamında, seçim sisteminin azizliği nedeniyle, bu bandın daha üstünde bir vekil çıkarma fırsatı sağlayabilir CHP'ye.

İYİ Parti'nin bu seçimde alabileceği oy konusunda kesin bir bilgi yok. Zira daha önce seçime girmedi. İlk kez bu seçimde gücünün ne olacağı anlaşılacak. Muhtemel ki mecliste grup kuracak vekil sayısına ulaşmakta zorlanmayacaklar. Bu partinin kuruluşunda yarattığı atmosfer ve cumhurbaşkanı adayları Meral Akşener'in seçime asılması kadar, ittifak sisteminin getirdiği kolaylıklar da etkili olacak bu durumda. İyi Parti'nin parti olarak geleceği, bu seçimdeki performansına bağlı gibi görünüyor.

Saadet partisi de Türk siyasetinin en köklü geleneğine sahip partileri arasında yer almasına rağmen, 2002 yılından bu yana TBMM'de temsilci edinmeyi başaramadı. Bu seçimde ittifakın sağladığı sıfır baraj imkanı sayesinde meclise girecekler.

Millet ittifakının heterojen yapısı bir dezavantaj gibi görülebilir. Zira cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura kalması halinde bu ittifakı oluşturan farklı partilerin tabanlarının nasıl davranacağını kestirmenin bir yolu yok. Sağ-sol arasında soğuk savaş döneminde oluşan ve hala tam olarak aşılamayan karşıtlık halinin ne ölçüde aşılabileceğiyle ilgili bir konu bu.

Fakat bu ittifak aynı zamanda iyice uzaklaşan siyasal kampların uzlaşması anlamında bir fırsatı da içeriyor. Bu uzlaşma ortamının oluşması halinde, son dönemdeki ötekileştirici siyasal anlayışın tarihe mal edilmesi de mümkün olabilir. İşbirliği şu an itibarıyla sadece bu seçime yönelik gözüküyor ama yakın zamanda yerel seçimler de yapılacak. Burada da bir işbirliği olur mu, yoksa bu birlik dağılır mı bu seçimin ilk turundan sonra ortaya çıkacak.

Siyasi partiler sonuçlara ilişkin kendi öngörülerini ifade ediyor ama bunları fazla ciddiye almamak gerek. Ne olacağını önümüzdeki haftalar gösterecek.