Aslında ibadetler kolaydır. Onların zorluğu kişilerin bilgisizliğinden ve cehaletinden kaynaklanır. Aşırı sıcak ve aşırı soğukta, aksaklık ve hastalıkta bile bazı değişik hareketlerle Müslümanların zorlanmadan ibadet yapabilme yolları gösterilmiştir. Bu yazı serimizde o hususları anlatmaya çalışacağız.

Abdest Alırken Uygulayabileceğimiz kolaylıklar:

Dini Hukukun açıklandığı Fıkıh kitaplarında Abdeste İbadet değil de -İbadet Vesilesi- denilmesi İlmi bir deyim olup onun ibadet olmadığını ifade etmez. Çünkü müslümanın tüm hayatı ibadettir; her işi ibadet olarak geçer. Besmele çekmek ibadet değil midir? Müslüman her işinde besmele çekmez mi? Peygamberimiz "Bismillah ile başlanmayan her iş hayırdan kesiktir" derken besmelesiz bir iş yapılmasını yasaklamamıştır; Ancak her işin ibadet haline gelmesi ve bereketli (bol hayırlı) olması için bu uyarıda bulunmuştur. Şu halde Abdest'e başlarken "Bismillahirrahmanirrahim= Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla başlıyorum",daha geniş bir ifadeyle "bu abdesti Dünyada Müslim ve kafirlere ahrette ise yalnız Müslimlere nimet veren Allah'ın adıyla yapıyorum" demesi onu ibadet haline getireceği için Abdest işlemini de pek ala ibadet olarak algılayabiliriz.

Tenezzüh'e (temiz hava almaya) çıkarken, pikniğe giderken de besmele okursak temiz hava gezintisini ve pikniklerimizi de ibadet haline getirmiş oluruz. Ama bazı piknikçilerin yaptığı gibi Alkollü sıvıların kullanılması, hatta Dini yasalara aykırı eğlence, herkesin görebileceği yerde İslam'a aykırı kıyafetlerle gezinti yapılması her ikisini de ibadet olmaktan çıkarmakla kalmaz; onları masiyet haline de getirir.

Abdest en kolay bir ibadet iken onun da kolaylığı mı olurmuş denilebilir; ama onun da bilgiye bağlı kolaylaşma yolları vardır. Başlarken besmeleyi unuttu iseniz yeniden başlamak yerine "Bismillahi evvelehü ve ahirehü=evveline de sonuna da Allah'ın adıyla..." diyerek sorunu çözebilirsiniz. Tamamen unutsanız bile kerahet olsa da endişe edilecek bir durum söz konusu değildir. Her uzvun(organın) yıkanmasına başlarken de besmele çekmek sünnettir; ama unutulursa bir mahzuru yoktur. Farz veya vacibi terk etmiş değilsiniz; o noktanın sevabı az olur. Endişe etmeyiniz.

Abdest alırken bir uzvu yıkamayı unutmuş olabilirsiniz; bunun için de yeniden abdest almaya gerek yoktur; sadece atlanmış olan üyenizi yıkamanız yeterlidir. Dünya Müslümanlarının yarıdan fazlasını temsil eden Hanefi mezhebinin kabulü budur.

Ve yine Abdest'in sünnetlerinden birini unutmanız yeniden abdest almanızı gerektirmediği gibi o sünneti tek başına yapmaya da gerek yoktur. Burada kerahetten bahsedilse de harama yakın bir kerahet söz konusu değildir.

Geçenlerde evimde abdest alırken telefonum ısrarlı olarak çalıyordu. Ayaklarımı yıkamadan cevap verdim; sonra da ayaklarımı yıkayarak abdestimi tamamladım. Yani özür sebebiyle ara verebilirsiniz.

Abdest alırken konuşmak mekruhtur; ama evden çıkarken ayakkabıların giymiş bir aile ferdi veya dışarıdan bir komşu kapınızı açarak size bir şey soruyorsa ona cevap verebilirsiniz. Onu cevapsız bırakmak daha mekruh(sevimsiz) olacağından cevap vermeniz bu mazeret dolayısıyla mekruh olmaktan çıkar.