Vadilerin dünya çapında en ünlüsü ABD'de Kuzey Kaliforniya'da içinde San Fransisco kentinin de bulunduğu vadinin San Jose kısmının adıdır. Dünyanın en önemli ARGE ve teknoloji üretimlerinin gerçekleştirildiği yerin adıdır bu.

"Silikon Vadisi" isim tamlaması, birçok yerde yeni atılımların, önemli girişimlerin yapılacağı merkezlere ilham kaynağıdır. Zonguldak'ta bunun bir örneği Filyos Vadisidir. Üzülmez'de kültürel bir odaklanmanın gerçekleşmesine yönelik Zonguldak Valisi Ali Kaban tarafından açıklanan projenin adı da bunun bir örneğidir. Yani "Kültür Vadisi."

Lokal mukayeseler kimi zaman oldukça can sıkıcı olabiliyor. Zonguldak ölçeğinde iki ekonomik hamle vadisinden biri Çaycuma bölgesinde, öbürü de Merkez ilçede kurulacak. Filyos Vadi Projesi derken, Devrek, Çaycuma Gökçebey, hatta Karabük ve Bartın bölgelerini yakından ilgilendiren gelişme hamlesinden, Üzülmez Kültür Vadisi derken de Zonguldak Merkez, Kozlu ve Kilimli bölgesini ilgilendiren bir girişimden söz ediliyor. Bugün itibarıyla iki bölgenin de vilayetin yıldızı parlayan kesimleri olacağını öngörmekte herhalde bir hata olmaz.

Peki mutad olduğu üzere, bugünün Zonguldak'ının üçüncü parçası olan Ereğli-Alaplı bölgesinde ne vadisi olacak diye sormak geliyor akla...

Yankı vadisi mi?

***

Elbette Ereğli-Alaplı hattından coğrafi bir tanımla "Vadi" diye söz etmek kolay değil. Ancak bu bölgede teknolojik, ekonomik, lojistik veya kültürel anlamda bir "Vadi" kavramından söz etmenin güçlüğü de ortada.

Belki İkinci Dünya Savaşı öncesinde Fransa'nın kuzey sınırlarını korumak için inşa edilen ünlü "Maginot Hattı"ndan ilhamla Ereğli-Alaplı Hattı diye söz etmek daha doğrudur. Çünkü bu iki ilçe hırçın Karadeniz'in batı sahillerinde bir sıra halinde bulunur. Hattı uzatmak gerekirse, Akçakoca ve Karasu ile ilişkilendirilebilecek bir coğrafi bölgedir burası.

Dahası, uzun yıllar boyu Zonguldak siyasetinin merkez-vadi ittifakı ile yönetilmesinden ötürü, baştan bölgenin yıldızı iken, gerçekten de savunmaya geçmiş bir bölgedir Ereğli-Alaplı bölgesi. Erdemir özelleştirilmiş, TTK'nın bölgedeki unsurları etkisiz elemana dönüşmüş, tersaneler büyük oranda ekonomik işlevini yitirmiş bir bölge... Özelleştirmenin sonucunda nakliye sektörü bitirilmiş, kamu yatırımları gecikmiş bir vatan parçası.

Dahası, bu bölgenin Alaplı'da kurulması için geçtiğimiz yıllarda girişimlerde bulunulan liman inşaatının buraya katabilecekleri çok iyi bilinirken, siyasi destek eksikliği nedeniyle muhtemel bir çıkışı da önlendi. Tersanelere yapılacak tahmil-tahliye limanı da aynı kaderi paylaştı. Kimi ekonomi çevreleri, değişik aralıklarla Ereğli'de icra dosyalarının artışı üzerinden dehşetengiz tablolar çizdi.

Bu bölgenin de ekonomik değeri olan bir "Vadi Yaklaşımı"na ihtiyacı olduğu biliniyor ama bu noktada da her geçen gün umutlar azalıyor. Bölge trajik bir şekilde göç veriyor ve enerjisinin büyük bölümünü lokal gelişim projeleriyle değil, var olanı korumaya dayanan projelere harcıyor. Mümkün olsa ekonomik bir "Maginot hattı" kurulacak.

***

Ereğli Organize Sanayi Bölgesi, kayıpları karşılamak için önemli bir girişimdi ama yeterli olmadı. Alaplı OSB için altyapı çalışmalarına başlandı ama kaybın büyüklüğü göz önüne alındığında bunun bölgenin yeniden cazibe merkezi olmasını sağlayacağı da şüpheli.

BEÜ Ereğli Kampüsü de önemli bir girişim. Ancak ekonomik odak anlamında bir "Vadi" konsepti oluşturmaya yetecek bir girişim değil. Filyos'taki Endüstri bölgesi ve Kültür vadisi gibi projelerin yayacağı ışığı üretecek, sıcaklığıyla umut verecek bir gelişme beklentisi yaratacak bir proje olduğunu öne sürmek abartılı olacaktır.

Yıllardır bu bölgede siyaset kendi içinde kısır çekişmelerden kendini bir türlü kurtaramadı. Kendileri söylediler, kendileri dinlediler. Büyük dönüşüm projelerini konuşacaklarına ufak tefek kamu yatırımlarıyla oyalandılar. Yani "Yankı vadisi" ifadesi pek de arkası boş bir ifade değil.

Bu gidişatın çok geç olmadan değişmesi gerek.