Fındıkta hasat sezonu yaklaşırken, Türkiye'nin bu en önemli tarımsal ihraç ürünü olan, Karadeniz Bölgesi ekonomisinde başat etkisi bulunan bu ürün üzerinde tartışmalar da peşrev çekmeye başladı.

İlk tartışma bakanlığın Ziraat odaları ve İhracatçı Birliklerinin ayrı ayrı rekolte açıklaması uygulamasına son verildiğini, tek rekolte açıklamasını bakanlığın yapacağı açıklamasının ardından, uluslararası bir kuruluşun Türkiye'nin rekoltesini açıklamasıyla geldi. Hem de daha bakanlık çalışmalarını veya rekolte tahminlerini kamuoyuna açıklamadan!

Bu durum Fındığın artık üreticinin, hatta Türkiye'nin inisiyatifinde bir ürün olmadığı şeklinde yorumlandı. Bunun üzerinden bakanlığa eleştiriler yapıldı, yapılıyor...

***

Geçen sene fındık fiyatları iyice düşünce, TMO devreye girerek müdahale alımı yaptı ama ne fayda. TMO'nun yaptığı alımlar bile üreticinin gardı düştükten çok sonra gerçekleşti. Üstelik müdahale fiyatı beklentilerin çok altındaydı. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Faruk Çelik TBMM'de bunun üzerine 'Piyasaya üretici adına müdahale etmemekle' suçlandı.

Bakanlık ayrıca hububat üreticisine depolama ve avans kredi kullanabilme kolaylıkları göstermesine rağmen, aynı kolaylıkların fındık üreticisine gösterilmemesi nedeniyle de eleştiriliyor.

CHP Giresun Milletvekili Bülent Bektaşoğlu, "yeni fındık sezonu gelmesine rağmen hâlâ bir fındık politikanız oluşmadı, bu kaygı verici. 15-16 lira olan fındık fiyatları maalesef 8-9 liraya kadar düştü." diyerek "TMO üzerinden sadece hububat için yürütülen bu politika, diğer ürünler ve özellikle TMO'nun alım yaptığı fındık için de uygulanacak mıdır, eğer uygulanmayacaksa gerekçesi nedir, çifte standart olarak algılanmaması için fındık üreticisini ikna edecek hangi bilgileri sunacaksınız?" diye sordu.

Vekilin bakana sorduğu sorular arasında "Fındık üreticisinin de tıpkı hububat üreticilerinin olduğu gibi benzer sorunlar ve yabancı alıcıların yarattığı mağduriyetler yaşadığını düşünerek, TMO üzerinden serbest piyasayı düzenlemek adına doğru ve gerçekçi bir taban fiyat açıklayarak bir fındık politikası oluşturacak mısınız?" ve "Hükümetinizin ve bakanlığınız süresince sizin, fındık için daldan pazara, pazardan ihracata kadar olan süreci kapsayan bir politika oluşturmayarak ürünü ve üreticiyi yabancı alıcıların belirlediği serbest piyasa koşullarına terk ettiğiniz, böylece üreticilerimizi, yerli fındık sektörünü mağdur ettiğiniz, yabancı sektörü ise güçlendirdiğiniz iddialarına cevap verecek misiniz?" sorularını da yöneltti.

Cevaplar merakla bekleniyor...

***

13 Nisan 2016'da şunları yazmıştım:

"Bugün lisanslı depoculuk faaliyetleri için her bölgede girişimci aranıyor. Lisanslı depoculuk sisteminin, üreticinin çıkarını Fiskobirlik gibi fındık üreticisinin büyük bölümünü şemsiyesi altında toplayan bir örgütün sağlayacağı yararı sunacağını kimse düşünmesin.

Fiskobirlik fındık üreticisinin elindeki fındığı belirlenen bir fiyattan alıyor, piyasa buna göre oluşuyordu. Fiyatların bu şekilde tutanın elinde kaldığı bir dönem Fiskobirlik döneminde hiç yaşanmamıştır. Fiskobirlik'e önce elli yıldır verilen krediyi vermeyip, sonra da üstünde algı operasyonu yapılırken kendi birliğine sahip çıkmamanın, sorunlu olsa da örgütlü bir yapının yerine yeni bir örgütlü yapı koymadan bir kenara atmanın acısını hep birlikte çekiyor fındık üreticisi.

Bunlar fındık üreticisinin iyi günleri. Eğer satış aşamasında üreticiler örgütlenmeye gitmezse, sektörün örgütlü alıcıları önümüzdeki senelerde tarlaları üreticiye dar edecektir.

Aha buraya yazıyorum..."

Aradan bir yılı aşkın süre geçti. Bir aksilik olmazsa, bu sene rekolte geçen seneden yüksek bekleniyor. Kilogram fiyatı 15 liradan 8,5 liraya düşmüşken rekolte artsa ne olur, artmasa ne olur? Zaten Bakanlığın buna bir katkısı yok ama olumlu bir gelişme sayalım hadi. Bunun dışında fiyat istikrarı bakımından geçen seneden daha iyi politikalar izleneceğini uman bir fındık üreticisi varsa beri gelsin. Fındık üreticisini zorlu bir sezon bekliyor.

Böyle olacağını söylemiştim.