Bir... Ereğli'de belli bir yaşın üstündeki herkesin Erdemir

Sineması ile ilgili anıları vardır.

Erdemir'in verdiği kartla gidilirdi ama kartı olmayan da "Kartım vizede"

diyerek girerdi. O günlerde ilçedeki tasnif altı sinemalarda seyretme imkanı

bulunamayan filmler seyredilirdi.

Erdemir, şimdi bu sinema salonunu toplantılar için

kiralıyor. Kamu kurumu niteliği varsa üç bin lira, ticari toplantı kabul

edilenler için ise altı bin lira...

İki... Ereğli'nin en önemli spor kulübü Erdemirspor idi.

Geçtiğimiz yıllarda Bursaspor'u şampiyonluğa ulaştıran Teknik Direktör Ertuğrul

Sağlam'ın ilk top koşturduğu kulüp...

Basketbol takımı Beko Basketbol

Ligi'nde (Şimdi spor toto basketbol

ligi-en büyük lig) mücadele ederdi.

Basket takımı lağvedildi, Erdemirspor amatör spor branşlarından

çekildi... Şehrin ilk stadı olan Erdemir Stadı şimdi antrenman için başvuran

takımlara para karşılığı kiralanıyor. Bizzat Belediye Başkanı Hüseyin Uysal

bile kiralama işlemi için imzalatılan forma veryansın etmiş, 'Erdemir kente

sadece sırtını dönmedi, gönlünü de kapattı" demişti.

Üç... Ereğli'de herhangi bir hayır işi yapacak olan, kamu

yararına bir faaliyet gerçekleştirecek olanlar, öncelikle Erdemir'in kapısını

çalardı. İlçede düzenlenen her türlü kültürel etkinliğin ana sponsorlarından

biriydi Erdemir.

Bugün kim ne derse desin, ilçede hayır işleri, sosyal

faaliyet gibi şeylerin neredeyse hiçbirinde Erdemir yoktur. Bunlara yakından bakıldığında, sivil toplum

faaliyetlerine verilen destekte Ereğli Belediyesi'nin açık ara en önde olduğu

gözlenebilir.

Dört... Ereğli'nin fiilen Erdemir'in bordrosunda olmayan

kesimleri arasında da önemli bir istihdam ve gelir kapısıydı Erdemir. İlçede yüzlerce sac tüccarı, bunların

binlerce çalışanı vardı. Erdemir'den

Türkiye'nin her tarafına sac nakleden kamyoncu esnafı vardı.

Bugün Erdemir satış ve nakliyesini yürütmek için kendi

içinde birimler oluşturdu. Sac tüccarlarının neredeyse tamamı kepenkleri

indirdi. Kamyoncular başka işlere yönelmeye mecbur kaldı.

Beş... Erdemir için eskiden "Gözbebeğimiz" yakıştırması yapılırdı.

Ereğli'yi dışarıda anlatan herkes Erdemir'in sağladığı maddi, sosyal, kültürel

ortamlara değinmeden edemezdi. Erdemir'de çalışsın çalışmasın herkes Erdemir'in

gönüllü savunucusuydu.

Bugün, Erdemir'i

ilçeyi tanıtıcı bir unsur, bir gurur vesilesi olarak görme alışkanlığı tarih

oldu. Erdemir, kendi büyüklüğünü kendisine anlatması için bir nevi sansür

mekanizması kurmaya mecbur kaldı. İşine

gelmeyen haberlerin yapıldığı noktalara tazyik uygulama adeti o hal aldı ki,

bundan daha fazlası ancak mahalle delilerinin ağzını bantlamak olabilirdi. (Ama

şirket adına yazık ki mızrak hiçbir zaman çuvala sığmamıştır)

Altı...Erdemir kuruluşundan bugüne dek ilçede hava

kirliliğinin ana kaynağı oldu. Arıtma

sistemleri ile ilgili tanıtımlar gerçekleştirildi ama her biri faaliyete

girdiği yıldan önce Ereğli'yi ne kadar zehirlediğinin itirafı olmaktan öteye

gidemedi. Çevreci Erdemir, gazetecilerin

kendi isimlerine dikilen—bunlar da bir yol çalışmasına kurban gitti—ağaçlardan

daha fazla bir anlam ifade etmedi...

Yıllar boyu sinter bacası denilen yerden çıkan dumanlar

tartışma konusu oldu. Ancak bir de ne görelim? Cevher depolama alanlarında

binlerce ton malzeme var. Üstleri açık. Bunlardan sarı renkte bir toz yükseliyor. Yaz ayında

Türkiye'de nadir havası kirli olan ilçelerden biri Ereğli... Sebebi karbon

dioksit, karbon monoksit, sülfür gazları vb değil. Partikül madde. Yani havada gözle gözükmeyen

toz zerrecikleri. Astımdan, solunum

yolları enfeksiyonlarından tutun, kansere kadar uzanan geniş bir yelpazede

hastalıklara yol açıyor.

Yedi... Sekiz, dokuz, on diye devam eder...

Erdemir, Ereğli'de varoluş tarihi boyunca beyazıyla ve

siyahıyla var oldu. Erdemir'in kente verdiği her sıkıntı için sunduğu bir

güzellik vardı. Ereğlili de o güzelliklerinin hatırına, şirketin yol açtığı

sıkıntılara göğüs geriyordu. (Daha rafine yaklaşımlar da Prof Dr. Mübeccel

Kıray'ın "Balıkçı Kasabasından sanayi kentine"

başlığı altındaki pozitivist-ilerlemeci-aydınlanmacı görüşleri benimserdi)

Bugün şirketin ilçe toplumuna sunduğu tüm güzellikler şirket

açısından parasal karşılığı olan metaya dönüştü. Halkın bunlardan yararlanması imkanı yok

artık. Ancak ilçeye verdiği sıkıntıların

tamamı duruyor.

Şimdi birileri diyor ki Erdemir özelleştirildi. Özel bir

şirket niye ilçede sosyal sorumluluk projeleri gerçekleştirsin?

Kazın ayağı öyle değil. Erdemir'in bu ilçeye katkısı ne

kadarsa, aldıkları da o kadardı. Bu katkı çevrede ve insan sağlığında yarattığı

tahribatı mazur gösteriyordu. İnsanlar bunu mazur görmeye gönüllüydü.

Şirket bugün hep alan, hiç vermeyen bir görüntüye

büründüyse, ilçe kamuoyunun da sorgulamaya, şirketin tutumunu gözden

geçirmesini, kentle makul ölçüde bütünleşmesini talep etmeye o kadarcık hakkı olsun.