Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplandı. İşveren kesimi yüzde sıfır zam "Öneriyor." Türk İş bin altıyüz lira istiyor, DİSK iki bin lira istiyor.

Bu "Öneriyor" ifadesi sözün gelişi olsa gerek. Zira sıfır zam demek "Bu sene bize dokunmayın, bizi kollayın gözetin, gözünüzü yumun ya da başka tarafa bakın" anlamına geliyor. Bu bakımdan "Öneriyor" ifadesi ile "Hiçbir şey önermiyor" arasında bir fark yok.

Asgari Ücret meselesi Türkiye'de her zaman bir problem olmuştur. İşveren kesimi asgari ücrete mantıklı bir zam yapılmasını hiç mantıklı bulmamıştır. Bu kesim asgari ücretin bin üçyüz liraya yükseltildiği dönemde de artışı mantıklı bulmamıştı. Bugün Türk-İş'in bin altıyüz liralık teklifini de mantıklı bulmuyorlar. DİSK'in teklifini muhtemelen konuşulmaya bile değer bulmuyorlardır.

Daha da ötesi, bir kısım işverenin asgari ücretin altında, sigortasız personel çalıştırmayı daha mantıklı bulduğu biliniyor.

Bin üçyüz lira maaş alan kişinin beş yüz-altı yüz lira kira ödeyip, iki yüz lira ulaşım, dört yüz lira çocuğun masrafları, yedi yüz lira gıda masrafı ve çocuk başına ortalama üç yüz lira masraf etmek suretiyle matematiğe uygun olmayan bir hesabın mantığa uygun olduğunu da düşünüyorlar gibi garip bir durum çıkıyor ortaya...

***

Hükümet kesimi olaya asgari ücretteki beher kuruş artışı başına ne kadar istihdam kaybı olur şeklinde yaklaştığından, çalışan kesiminin matematik kurallarına aykırı yaşam koşullarından ziyade işverenin mantığa uygun bulduğu şeye yakın durmasında şaşacak bir şey yok.

Çünkü Hükümet denilen şey siyasi bir yapıdır ve siyasi bir partinin kontrolündedir. Bunlar açısından da mantık ve matematik sadece yakında seçimin bulunduğu zaman dilimlerinde birbirine yaklaşır. Nitekim asgari ücretin yaklaşık bin lirayken, bin üçyüz liraya yükselmesi de böyle bir zaman diliminde gerçekleşti.

Hükümetin bugünkü durumu açısından bir başka konu da Başkanlık seçimi ile ilgili... Başkanlık seçimi için tarih belirlenirse, ocak ayındaki rakamların matematik neticeler yönüne doğru ufak tefek ilerlemeler yapması muhtemel. Fakat söz konusu olan partili başkanlık olduğundan, yine muhtemelen bu konuda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da söyleyeceği bir söz var mı yok mu diye gözler sürekli saraydan yana dönüp duruyordur diye geliyor akla.

Belki başkanlık referandumu öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da hükümetin de işverenin de mantığında radikal değişiklikler yapacak bazı çıkışlar yapabilir. Bunu mutlaka işverenin cebinden çıkacak bir zam olarak algılamamak gerek. Belki devlet asgari ücret üzerindeki kamu paylarında iyileştirmeler yapabilir. İşçi kesimi ve işveren kesiminin aynı mantıkta buluştuğu tek alan budur.

Elbette biliyorsunuz, bu da hükümetin mantığına çok uygun bir yaklaşım değil.

***

Güncel ekonomi meselelerine girmeyelim. Fakat genel ekonomi konusunda kafa karıştıran bir şey var.

Yurt içi tüketimin düşüklüğü, aynı zamanda yurt içi üretim ve hizmet sektörlerinin iş yapma kapasitesini olumsuz etkiler. İnsanlar makul gelirler elde ettiğinde, onu en yakın tüketim ortamlarında harcar. Tüketim toplumu denilen şey, insanların mal ve hizmetleri satın almasını teşvik eder. Buradan akıl yürüterek, refahın artışının reel sektörün önünü daha iyi görebileceği bir Pazar geliştirmeye hizmet etmesi sonucuna ulaşabilirsiniz. Bu durum (Normal Koşullar Altında) işverene kar, devlete vergi, topluma saadet olarak geri döner.

Ama elbette bunu nalıncı keseri gibi kendine yontan dar gelirli aklı evvelliği olarak yorumlamak da mümkün. Bu durumda beş yüz lira kira veren, bin yediyüz lira diğer masrafları tutan bir ailenin bin üçyüz lirayla geçinmesinin daha mantıklı olduğu önermesini doğru kabul edebilmek gerekir.

Hadi Asgari ücrete sıfır zammı mantıklı sayalım. Cari durumda bile asgari ücretle iş bulamayan birçok insana iş olanağı sağlansa, her haneye en az asgari ücret seviyesinde bir gelir girse Türkiye'nin birçok problemi çözülürdü. Asgari ücrete sıfır zamla, iş arayan milyonlarca kişiye istihdam olanağı sağlama girişimleri paralel yürüse, işveren ve hükümet birtakım taahhütler verse diyeceğim ama bunu ağzıma almış olmayayım.

Bunu mantıklı göstermek yukarıdaki hesaptan da zor...