Zonguldak İlinin eşsiz lezzetlerinden olan Zonguldak Zılbıt Yemeği ve Zonguldak Malay Yemeği coğrafi işaretli ürün olarak tescil edilerek kayıt altına alındı.

Zonguldak İlinin eşsiz lezzetlerinden olan Zonguldak Zılbıt Yemeği ve Zonguldak Malay Yemeği coğrafi işaretli ürün olarak tescil edilerek kayıt altına alındı.

Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 2022 Yılında hazırlanan ve Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) tarafından desteklenen “Zonguldak Yöresel Lezzetlerine (Malay ve Zılbıt) Coğrafi İşaret Alıyor” isimli proje tamamlanarak ürünlerin tescili için Türk Patent ve Marka Kurumu’na müracaat edilmişti. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından süreçler işletilerek ürünlerin tescili gerçekleştirildi.

Tescil edilen Zonguldak Malay Yemeği ve Zonguldak Zılbıt Yemeğinin tescil belgeleri Türk Patent ve Marka Kurumu’nda düzenlenen törenle teslim alındı. Belge teslim töreninde, Türk Patent ve Marka Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Başpınar, Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Metin Demir, Genel Sekreter Muharrem Sarıkaya, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü Mustafa İnanır, Turizm ve Tanıtım Birim Başkanı Mehmet Çetinkaya ve Coğrafi İşaret Danışmanı Huriye Özener hazır bulundu.

Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Metin DEMİR; “Türkiye’nin endemik bitki zenginliğiyle de bilinen Batı Karadeniz Bölgesi’nde bulunan ilimizde de bitki örtüsü olarak zengin otsu bitki türleri egemendir. Bu zengin bitki örtüsü bölge halkının yemek kültürüne de yansımış ve bölgede yetişen bitki çeşitleri yöre halkının günlük yaşantısında tükettiği ve ekonomik kazanç sağladığı gıda maddesi haline gelmiştir.

BAHARIN MÜJDECİSİ: ZILBIT OTU

İlimizde sıklıkla tüketilen ve yöresel yemeklerin hammaddesi olan Zılbıt otu yöre halkı için önemli bir yere sahiptir. Zonguldak İlinin yüksek kesimlerinde toplanan ve baharın müjdecisi olarak bilinen zılbıt otu, morumsu bir gövdeye sahip, mavi ve pembe çiçekleri bulunmaktadır. Bazı yerlerde süs bitkisi olarak büyütülürken, mavi ve pembe çiçekleri ile tarlalarda ve yol kenarlarında kendiliğinden de yetişir.  Zılbıt Otu için yapılan araştırmalarda otun anavatanın Anadolu toprakları olduğu görülmektedir. Daha sonraki süreçlerde İspanya, Kuzey Afrika ve Amerika’ya bitkinin transferi yapılmıştır. En nihayetinde bu bitki,  geleneksel olarak mutfak ve halk ilaçları kullanımına yönelik olarak dünya genelinde ekilmiştir.

FAYDALARI SAYMAKLA BİTMİYOR

Aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı, Tarımsal Araştırma Hizmeti verilerine göre zılbıtın taze olanının C vitamininin yüksek oranda olduğu tespit edilmiştir. C vitamini güçlü bir antioksidandır ve vücutta kan basıncını düşürmeye yardımcı olmak ile birlikte bağışıklık sistemini güçlendirmekte, sağlıklı cilt ve güçlü saçlar için faydalısı bulunmaktadır.  Hatta 100 g zılbıt otunda yaklaşık 35 mg C vitamini bulunduğu aynı zamanda yüksek oranda A vitamini yüksek oranda kalsiyum, potasyum ve mineral tuzları içinde barındırmaktadır. İçinde barındırdığı mineral tuzlardan dolayı tuzsuz yapılan rejimlerde kullanımı söz konusudur. Aynı zamanda ZIlbıt otunun çiçekleri salatalarda, içeceklerde, dondurmalarda ve unlu mamullerde süsleme malzemesi olarak kullanılabilmektedir. Dolayısıyla yemeklerde yenilebilir çiçek özelliğine de sahiptir. Bunun yanı sıra zılbıt otunun çiçekleri dekorasyon amacıyla kullanıldığı gibi reçel olarak da kullanımı söz konusudur.

Zılbıt Otu’nun tıbbi ve beslenme özellikleri nedeniyle doğadan toplanması yanı sıra, yapılan çalışmalarda zılbıt tohumu yağı için elde edilen otun tohumlarının yağının diyet veya besin takviyesi olarak kullanılan gama-linolenik asidin (GLA) en zengin bitki kaynağı olduğunu göstermektedir.  Dolayısıyla bölgemizde doğal şartlarda yetişen zılbıt otundan yapılan ve “Zonguldak Zılbıt Yemeği” olarak meşhur hale gelen yemeğimiz için 14.11.2022 tarihinde başlatılan çalışmalar sonucunda 1444 tescil numarası ile artık coğrafi işaretli ürün olarak ülkemizde koruması sağlanmıştır.

MADEN İŞÇİLERİNİN ÖNEMLİ BESİN KAYNAĞI: MALAY

Maden kömürü ile özdeşleşmiş olan İlimizde ilk olarak 1848 yılında kömür havzasında maden kömürü üretimine başlanmıştır. Kömüre bağlı olarak bölgede iş gücü gerektiğinden dolayı şehir o tarihten itibaren sürekli olarak göç almıştır. Yörenin yemek kültürünü etkileyen temel unsur; toplumun sosyo-ekonomik yapısını oluşturmaktadır.  Kömür havzasında çalışan maden işçileri beden güçlerini fazlasıyla kullandıkları için yüksek düzeyde enerjiye, proteine ve sıvı tüketimine ihtiyaçları bulunmaktadır. Dolayısıyla, maden işçilerinin beslenmelerinde öğünlerine dikkat etmeleri önemlidir. Özellikle madenci sofralarında en çok tercih edilen yemekler arasında “Zonguldak Malay Yemeği” gelmektedir. Kısa sürede yapılması ve uzun süre tok tutmasından dolayı “Malay” maden işçilerinin önemli bir besin kaynağı olmuştur. Dolayısıyla İlimizin gastronomide yerini alan ve “Zonguldak Malay Yemeği” olan bilinen bu önemli lezzet için 14.11.2022 tarihinde başlatılan çalışmalar sonucunda 1443 tescil numarası ile artık coğrafi işaretli ürün olarak ülkemizde koruması sağlanmıştır.

“ÇALIŞMALARIMIZLA İLİMİZİN EKONOMİSİNİ BÜYÜTECEĞİZ”

Bundan sonraki süreçlerde İlimizin coğrafi işaretli ürünleri için çalışmalarımız devam edecek olup aynı zamanda 2022 yılında yapılan çalışmalarda özellikle yenilebilir çiçek özelliğine sahip zılbıt otunun gerek beslenme amaçlı gerekse tıbbi olarak kullanılması adına çalışmalarımıza hız vereceğiz. Çalışmalarımızla katma değeri yüksek ürünler meydana getirip ilimizin ekonomisini büyüteceğiz.

Zonguldak TSO olarak her iki coğrafi işaretli ürünümüzün tescil belgelerini Türk Patent ve Marka Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Cemil Başpınar’dan teslim aldık. Bu önemli çalışmalarda bizlere destek veren Batı Karadeniz Kalkınma Ajansımıza, Karaelmas Kadın kooperatifimize, Coğrafi işaret danışmanız Huriye Özener’e, yönetim kurulu üyelerimize ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” dedi.

Haber : Çiğdem Koç