Türkiye’de çağdaş anlamda siyasal partiler ilk kez Osmanlı döneminde 1876 Anayasası’nda (Kanun-i Esasi) 1909 yılında yapılan köklü değişikliklerle ortaya çıktı.

Bu dönemde İttihat ve Terakki Fırkası, Mutedil Hürriyetperveran Fırkası, Osmanlı Demokrat Fırkası, Ahali Fırkası, Ahrar Fırkası ve Osmanlı Sosyalist Fırkası başta olmak üzere birçok farklı siyasal parti kuruldu, seçimler yapıldı (Akşin, 2008: 70-71). 1913’te Babıali Baskını ile tek parti durumuna gelen İttihat ve Terakki Fırkası 1918’e kadar bu konumunu sürdürdü.

Mondros Mütarekesi’ni izleyen günlerde İstanbul’da kurulan partiler Anadolu’da ulusal kurtuluş mücadelesini sürdüren örgütlerce benimsenmedi. Bu örgütlerin oluşturduğu Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Kurtuluş Savaşı’nın merkezi örgütü konumundaydı.

Bu örgüt Halk Fırkası’na dönüşerek (9 Eylül 1923) Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk siyasal partisini oluşturdu. Partinin adı 10 Kasım 1924’te Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF) olarak değiştirildi (Şahin, 2011). Devrimin önderi Mustafa Kemal Atatürk’ün yönettiği Cumhuriyet Halk Fırkası kısa sürede modernleşme reformlarıyla toplumu dönüştürmeye başladı. Bu partiye günümüzde Cumhuriyet Halk Partisi diyoruz. Fakat Cumhuriyet Halk Fırkası’nın yaptığı devrimlere karşı çıkan daha muhafazakâr bir grup, bu partiden ayrılarak 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı kurdular.

Osmanlıdan beri saraya karşı kurulmuş ve kurtuluş savaşını yönetmiş meclis zaman içerisinde çeşitli kereler içinden partiler çıkararak Türkiyede çok partili hayata geçme demeleri gerçekleştirdi. Aslında oyların kaynağı aynıydı sadece yeni kurulan partilere giden oylar emanet oydu.

14 Mayıs 2023 tarihinde yapılacak seçimleri düşününce  tek partinin ve tek, tekten bir  fazla olanın ise çok ama bir metrelik oy pusulasını görünce  çok,çok,çok diye düşünüyorum.

Partilerin kaynakları aynı ise farklılıklarıı ne olabilirdi ki. Bu yaşadıklarımız hepimiz için aynı değil mi? Neden, bu kişisel hırslar, şahsi menfaatler uğruna halkın sıkıntılarını görmezden gelme Şimdi bu seçim o seçim mi? Bir metrelik oy pusulası ile diye düşünüyorum.

Nasıl kurtuluş savaşı sırasında Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinden Cumhuriyet Halk Partisi ve bu partinin emanet oyları ile diğer partiler doğdu ise halkın bunca sıkıntısından sonra emanet oylarında patisine dönmesi gerekir. Şimdi emanet oyların partisine dönme zamanı.

Saygılarımla;

Uğur Demiroğlu.