EVET Mİ, HAYIR MI?

Türkiye'nin gündemini aylardır meşgul eden Referandum süreci 16 Nisan Pazar günü (Yarın) seçmenlerin oylarını kullanması ile sona erecek. Referandumda evet ve hayır tercihlerinin bulunduğu oy pusulaları kullanılacak. Geçerli oyların yarısından fazlasını alan tercih geçerli olacak.

Referandum için son bir günlük süre ilerliyor. Partiler propaganda işlemlerini 15 nisan akşamı (bugün) tamamlayacak. Bu saatten sonra propaganda yapılamayacak.

Bilindiği gibi, iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi ile Milliyetçi Hareket Partisi'nin oylarıyla TBMM'den geçen referandum paketi, Cumhurbaşkanlığı'nın onayıyla halkoyuna sunulması kararlaştırılmıştı. Teklife mecliste grubu bulunan partilerden CHP ve HDP ile, meclis dışında bulunan partilerin büyük bölümü muhalefet ediyor. Meclis dışındaki partilerden BBP genel merkezi, tasarıyı desteklediğini ama tabanının kendi kararını kendisinin verebileceği açıklamasında bulunmuştu. MHP'de başkanlık yarışı esnasında partiden ilişiği kesilen muhalifler de referandumda Hayır bloğu içinde yer alıyor.

Referandum siyasi partiler arasında bir tercih olmadığından, gerek Evet bloğunda, gerekse Hayır bloğunda genel merkez kararları dışında oy kullanmayacağı beklenen önemli bir seçmen kitlesi bulunuyor. Bu da sonuç tahmininin partilerin bir önceki seçimde aldığı oylar üzerinden sonuç tahmini geliştirmeyi olanaksız kılıyor. Anketlere göre yapılan sonuç tahminleri de kamuoyunun büyük bölümü tarafından spekülatif kabul ediliyor.

OY KULLANMA SAATLERİ...

2017 Anayasa değişikliği referandumunda, kayıtlı 58 milyon 222 bin 937 seçmenin bulunduğu oy verme işlemi 16 Nisan günü belirtilen doğu illerinde 07:00 ile 16:00 saatleri arasında kullanılacak. Buna göre Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis illerinde oy kullanma işlemi sabah 07.00'de başlayacak, 16.00'da sona erecek.

Aralarında Zonguldak'ın da bulunduğu diğer illerde oy kullanma saatleri 08.00-17.00 olacak.

Bilindiği gibi yurt dışı temsilciliklerde oy kullanma işlemi sona ermişti.

KAÇ SEÇMEN OY KULLANACAK?

YSK'nın kesin olmayan verilerine göre, Türkiye genelinde 1 Şubat 2017 itibarıyla toplam 58 milyon 222 bin 937 seçmen oy kullanacak. Seçmen sayısında 1 Kasım'a göre 2 milyonun üstünde artış gözlendi.

Zonguldak'ta 1 Kasım seçimlerinde 446 binin üstünde seçmen bulunuyordu. Referandumda ise Zonguldak'ta oy kullanacak seçmenlerin sayısı 447 bin 591 olarak gerçekleşti. Zonguldak'ta oy kullanmak için 1435 sandık kurulacak.

KİMLER OY KULLANIYOR?

Oy verme kütüğü ile sandık listesinde kayıtlı olan ve oy kullanma yeterliği bulunan her vatandaş halkoylamasına katılacak ve oyunu kullanacak.

Seçmen kütüğünde ve sandık listesinde kaydı ve oy kullanma yeterliği bulunduğu halde halkoylamasına, hukuki veya fiili mazereti olmaksızın katılmayanlar, ilçe seçim kurulu başkanı tarafından para cezası ile cezalandırılacak. Ancak, halkoylaması gününden itibaren üç ay içinde hukuki veya fiili mazeretini bildiren ve mazereti ilçe seçim kurulu başkanınca geçerli görülenlerden bu para tahsil edilmeyecek.

SEÇİM SÜRECİ NASIL DEVAM EDECEK?

Bilindiği gibi YSK'nın açıkladığı takvime göre, referandum süreci 16 Şubat 2017 Perşembe günü başlamıştı. 12 Nisan itibarıyla ilçe seçim kurulları malzeme torbalarını sandık kurulu başkanlarına teslim etti. Sandık kurullarının eğitimi tamamlandı.

Bu akşam, (15 Nisan) Seçim propagandası saat 18.00'de sona erecek. Bu saatten sonra siyasi partiler propaganda yapamayacak. Yarın (16 Nisan) günü ise Yurtiçi seçmenler oy kullanma işlemini gerçekleştirecek.

NASIL OY KULLANILACAK

Referandumda, üzerinde "evet" ve "hayır" yazılı birleşik oy pusulaları kullanılacak. İki renkten oluşan oy pusulalarında; "evet" için beyaz, "hayır" için kahverengi bölüme tercih mührünü basmanız gerekiyor.

Tercih mührünü bastıktan sonra mürekkebin dağılmamasına dikkat edilecek. Zira mürekkebin dağılması durumunda oyunuz geçersiz sayılacak. Ayrıca birden fazla alana tercih mührünü basmanız halinde de oyun geçersiz sayılması söz konusu.

Pusulayı zarfa yerleştirmeden önce yırtık olup olmadığını kontrol etmek gerekiyor. Ayrıca tercih pusulasının üzerinde herhangi bir imza ya da işaret konulması halinde oy geçersiz sayılacak.

Mührü bastıktan sonra, oy pusulası YSK damgalı sarı zarfın içine oy pusulasını yerleştirilecek. Zarfın içinde pusula dışında herhangi bir şey olmamasına dikkat edin. Pusulanın zarfa yerleştirilmesinden sonra tek yapılması gereken şeffaf sandıkların başına geçerek, zarfı sandığın içine bırakmak. Böylece oy kullanma işlemi tamamlanmış olacak."

SEÇİMDEN SONRA NE OLACAK?

Oy kullanma işleminin ardından sandık, ilçe ve il seçim kurullarınca düzenlenecek tutanaklarda; sandık listesinde kayıtlı olanların sayısı, halk oylamasına katılanların sayısı, geçerli olan oyların sayısı, geçerli olmayan oyların sayısı, Anayasa değişikliğine "Evet" ve "Hayır" oyu verenlerin sayısı ayrı ayrı gösterilecek.

İl seçim kurulları, ilçe seçim kurullarından gelen tutanakları toplayacak ve il birleştirme tutanağında beliren sonuçları derhal, YSK'ya bildirecek ve tutanağın onaylı bir örneğini gönderecek.

YSK, il seçim kurullarından gelen sonuçları birleştirerek ilan edecek. Geçerli oyların yarısından çoğu "Evet" ise anayasa değişikliği Türk milleti tarafından kabul edilmiş olacak. Geçerli oyların yarısından çoğu "Hayır" ise anayasa değişikliği Türk Milletince reddedilmiş olacak.

SEÇİM YASAKLARINA UYALIM!

Seçim günü boyunca uyulması gereken bazı sınırlamalar var. Zonguldak Valiliği 16 Nisan günü yapılacak olan referandum süresince uyulması gereken yasakları açıkladı.

Açıklamaya göre, referandum günü silah taşınamayacak, içki satışı yapılamayacak. Eğlence mekanlarının da faaliyetlerine kısıtlama getirilen açıklama aynen şöyle:

"16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak olan Anayasa Değişikliği Halk oylamasında, 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun "İçki ve Silah Taşıma Yasağı" başlıklı 79. Maddesi ve Yüksek Seçim Kurulu'nun 2017/108 sayılı kararı gereğince;

Oy verme günü olan 16 Nisan 2017 Pazar sabah 06:00'dan gece 24:00'e kadar her ne suretle olursa olsun alkollü içki satılmasının, içkili yerlerle umumi mahallelerde her çeşit alkollü içki satılması ve verilmesi ile içilmesinin yasak olduğu,

Oy verme günü oy verme süresince kahvehane, kıraathane, çay ocakları ve internet kafeler gibi bütün umumi eğlence yerlerinin kapalı kalacağı, eğlence yeri niteliğini taşıyan lokantalarda yalnız yemek verilebileceği,

Oy verme günü olan 16 Nisan 2017 sabah saat 06:00'dan gece saat 24:00'e kadar emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiçbir kimsenin köy, kasaba ve şehirlerde silah taşıyamayacağı, aksine hareket edenler hakkında gerekli kanuni işlemlerin yapılacağı hususunun halka duyurulmasını rica ederim."

Haber : Hüseyin Aksakal