Demipolat'tan "İshal" uyarısı!

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Emin Demirpolat, Yaz aylarında çocuklarda ishal olaylarında artış yaşanmasını " Yaz ishali kavramı sorgulanabilir bir kavram. Yazın mikropların daha etkili olması nedeniyle yaz ishalleri kavramı kullanılıyor. Sıcak ishal yapar demek doğru değil, mikrop sıcağı seviyor diye düşünmek gerekir" ifadeleriyle değerlendirdi.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Emin Demirpolat, Değişim Radyo'da yayınlanan ve Arzu Tekin'in hazırlayıp sunduğu "Arzu İle Devriâlem" programında, "Yaz aylarında çocuk ishalleri" konusunda bilgi verdi.

Yaz ishali kavramının sorgulanabilir bir kavram olduğunu, ancak ishale yol açan virüslerin diğer mevsimlerde de görülebileceğini belirten Demirpolat şunları kaydetti:

"Yazın hakikaten havalar ısınınca çocuklarda ishaller başlar. Yazın sadece mevsimin getirdiği sebep diye düşünmemek lazım. Çevresel etkiler de önemlidir. Hijyenik şartlar önemlidir ishallerde. Viral ishallerde, amip ishallerde, salmonella ishallerinde hijyen çok önemli. Yazın mikropların daha etkili olması nedeniyle yaz ishalleri kavramı kullanılır. Sıcak ishal yapar demek doğru değil, mikrop sıcağı seviyor diye düşünmek gerekir."

Her mikrobun sevdiği bir mevsim olduğunu savunan Demirpolat, "Soğuk algınlığı yapan influenzalar kışın daha çok karşımıza çıkar. Yazın ortadan kaybolmazlar ama kışı daha çok severler. Kışın ishal yapan virüsler de vardır ama bunlar sayıca azdır" dedi.

ROTA VİRÜS NEDİR?

Program sunucusu Arzu Tekin'in "Dışarıdan bakınca rota virüsün serumla iyileştiği algısı var, bu doğru mudur" sorusunu yanıtlayan Demirpolat, yaz aylarında en büyük ishal etkeninin rota virüs olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Özellikle küçük çocuklarda sıvı kaybı çocuğu halsiz bırakır. Bunu istemediğimiz için önlem olsun diye ya serum tedavisi ya da ağız yoluyla beslenmesini tercih ederiz. Rota virüs olup da ağız yoluyla tedavi yapılabiliyor. Rota virüs su gibi ishal yapar, dört beş gün sürer. Sıvı alımını etkiler. Küçük bebeklerde özellikle sıvı dengesi çabuk bozulacağından onları acillerde yatırarak tedavi ederiz. Çocukları eve yollamayız bu durumda. Basit gibi görünür ama çok önemli bir hastalıktır. Birkaç kez ishal olur, bir kez kusmaya başlar, sonra çok hızlı değişir çocuklar bu rahatsızlıkta. Bu yüzden yatılı tedavi uygularız."

Çocukların ishal olduğunda gazlı içecekler, şekerli sular verilmesine ilişkin alışkanlıkların sorulması üzerine Demirpolat şunları söyledi:

"Bizim öğrenciliğimizin ilk döneminde bunların ishali iyileştirebileceği söyleniyordu. Sonradan arttırabileceği öne sürüldü. Bu yanlışlar tıbbın yanlışlarının yansıması oldu. Yeni nesil bunları terk etti, daha bilinçli bir nesil geliyor. Gazlı içeceklerin ishale iyi geldiği yanlış düşüncesi terk ediliyor. Bunların şeker yükü fazla, kafein var. Şeker yükü ishali arttıracak, kafein de bağırsakları daha da çalıştırır. Bu demek değil ki şekeri keseceğiz. Gıdaların içinde minimal düzeyde şeker kullanılabilir ama fazlası ishali arttırır."

KARIN AĞRISI TÜRLERİ... HER KARNI AĞRIYAN İSHAL Mİ?

"Her karnı ağrıyan çocuk ishal midir?" sorusunu yanıtlayan Demirpolat şunları söyledi:
"İshalde karın ağrısı olur, fakat ağrı olmadan da ishal olabiliyor. Çocuğun gaitası sıvı ise ishal değildir. Günde yedi sekiz kez yapabilir, üç dört kez yapabilir. Yedi sekiz ve üstü ishalleri küçük çocuklar için tehlikeli kabul ediyoruz. Fakat bu da yetersizdir. Çocuk dört kez dışkılar ama çok fazla sıvı kaybetmiş olabilir. Onun için bol gaita yapması veya az da olsa yedi sekiz kez tuvalet yapıyorsa doktora danışılması gerekir. İki kez üç kez bile yapsa devam ı gelebilir. Eğer cıvık gaita yapıyorsa, tetkiklerin yapılması için doktora gitmek gerekir.

İshalde ateş, karın ağrısı, bulantı ve kusma beraberinde olabilir de olmayabilir de. Fakat kusma durumun ciddiyetini arttırır. Bunu kurumuş bir ağaca benzetiyoruz. Güneşin altında içinde su kalmamış ağaç, sulu ağaca göre daha fazla ısınır.

İshale bağlı karın ağrısı ve mide ağrısını ayırt etmenin yolu nedir? Midede daha belirgindir, bağırsaklarda ağrılar daha yaygındır. İshalde ishal olursa ishal dersiniz. Ara ara gidip gelen ağrılar ishalde daha fazla olur. Mide rahatsızlıklarında ağrılar öyle hemen geçmezler. Mideyle ilgili şeyler viral enfeksiyonlar, gribal enfeksiyonlar, gıdalarla ilgili sıkıntılar vardır."

ANNE SÜTÜ AVANTAJ MI?

Anne sütü ile beslenen bebeklerin ishalden korunmada daha şanslı olduğunu ifade eden Demirpolat şunları söyledi:
"Anne sütünün tüm enfeksiyonlarla ilgili olarak mutlaka artı bir koruyucu yönü var. Flora dediğimiz şey, anne sütüyle beslenen çocuklar daha avantajlı. Bu anne sütü alan ishal olmaz diye bir şey yok. Anne sütüyle beslenen çocuklar da ishal olur ama etkileri açısından diğer gruplardan daha şanslıdır."

DENİZ VE İSHAL...

Denize giren çocukların ishal öyküsüyle geri döndüğünü ifade eden Demirpolat şöyle dedi:
"Çocuklar denize girer, elleriyle yüzleriyle temasları olur. Minimal de olsa deniz suyunu ağzına kaçırırlar. Girdikleri denizin biraz daha temiz dönemlere denk gelmelerini tercih etmeleri gerekir. Deniz bulaşık bir görüntü sergiliyorsa girmemek gerekir. İki yıl önce salmonella salgını olmuştu. O kadar çok çocuk gelmişti ki bize. Ben de girdim denize ertesi gün ben de ishal oldum. Deniz kaynaklı ishallere dikkat etmek lazım. Teori diye düşünmemek gerekir bunu. Bu çevrede ciddi anlamda önemli bu konu."

Demirpolat, ishalde hijyenin önemli olduğunu dile getirerek, "Çocuklara temiz olmaları gerektiğini, yiyeceklerinin temiz olması gerektiğini anlatırız ama çocuklar kimi zaman kuralların dışına çıkmak ister. Yapar ve sizin dediğiniz gibi bir şey olmadığını görür, bu da yanlış bir tecrübe olur çocuk için. Çocuğa şunu anlatmak lazım. Tekrarlanan yanlışlar bizi sonuca götürür. Bir kez el yıkamadın diye ishal olmayabilir, bunun üç beş kere yapılmasıyla ishal olunabileceğini anlatmamız gerekiyor. Direkt nasihatle değil, örnekler ve masallar, hikayelerle bunu anlatabilmek gerekir" ifadelerini kullandı.

Haber : H Aksakal