Büyümede yüzyılın eğilimleri...

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Güzel, "Son yüz yılda pozitif anlamda bir eğilim var. Aileler bilinçli, beslenmeye dikkat ediyorlar. Çevresel faktörler konusunda bilgilerimiz artıyor. Bu da gelişimlerin daha fazla olması, boylarının uzaması gibi durumlarla karşı karşıya bırakıyor" dedi.

Güzel, Değişim Radyo'da yayınlanan ve Arzu Tekin'in hazırlayıp sunduğu "Arzu İle Devrialem" programında çocuklarda gelişme süreci ve gelişim bozuklukları konusunda bilgi verdi.

Güzel, programda büyümede yüzyılın eğilimlerini anlatırken çocuklarda büyüme ve gelişmede birçok faktörün etkili olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Yüzyılda negatif etkiler ve pozitif etkiler sayılabilir. Son yüz yılda pozitif anlamda bir eğilim var. Aileler bilinçli, beslenmeye dikkat ediyorlar. Çevresel faktörler konusunda bilgilerimiz artıyor. Bu da gelişimlerin daha fazla olması, boylarının uzaması gibi durumlarla karşı karşıya bırakıyor. Her dönemin kendine ait bir eğilimi var. Biz çocukların büyüme ve gelişmelerini takip ediyoruz. Bunu ölçtüğümüz eğriler var. Bu o çocuğun gelişiminin ne kadar sağlıklı olduğu, ne kadar uygun olduğunu değerlendirerek yapmak gerekiyor. Büyüme ve gelişmede çevresel ve genetik faktörleri düşünürsek, çocukluk yaş grubunda yüzyılın eğiliminin çok önemli olduğunu söyleyebiliriz.

Ailelerin bilinçliliği yanında beslenilen faktörler gelişti. Hazır gıdalar, insanların dondurulmuş gıda tüketimine yönelmesi, koruyucu gıdaların ön plana çıkması farklılıkların ortaya çıkmasına neden oluyor. Coğrafi dağılıma göre farklılıklar, savaşlar, doğal afetler dönemlerinde çocukların gelişim ve büyümeleri normal zamanlardakinden farklılık gösteriyor.  Ailelerin bilinçlenmesi yanında etkileşimi sağlayan çevresel faktörler de önem kazanıyor. Beslenme alışkanlığının değişme arz etmesi, çocuk gelişiminde etkili oluyor."

"DOĞUM TARTISINA DİKKAT ETMEK GEREK"

Büyümenin takibinde hangi parametrelerin takip edildiğine ilişkin bir soruyu yanıtlayan Prof. Dr. Güzel şunları kaydetti:

"Büyüme ve gelişmenin takibini biraz kendi içinde ayırmak gerekir. Bunlar farklı değerlendirilmeli. Yeni doğan bir bebeğiniz varsa en önemli faktörlerden birisi doğum tartısı. Bu dönemde 2 bin 500 gram, 4 kg arasında değişiyor.  2 bin 500 gram normal kabul edilirken doğum haftası da bu konudaki yaklaşımı değiştiriyor.  Doğum tartısı ve haftası yenidoğanda çok önemli. Aileler benim bebeğim 2 bin 500 gram diyor ama 34. Veya 38. Haftada doğmuş olması bu ölçünün anlamını değiştirir.

Aileler bebeklerini karşılaştırma eğilimindedir.  Çocuklarımızın gelişimini değerlendirirken, kesinlikle çocuğumuzun kendine özel olduğunu unutmamak gerekir. Başka çocuklarla karşılaştırmamak gerek. Sadece biz şuna bakıyoruz, aynı çevrede, aynı parametrelere göre standart sapmaları hesaplıyoruz. 2 bin 500 kilogramlık bebeğin beslenme yoluyla aldığı kilo farklıyken, 4 kiloluk bebeğinki başka oluyor. Tartı ve baş çevresi bizim rutin takip ettiğimiz şeylerden biri.  Çocuk doğduğunda vücudunda bir ödem olur. 3-5 gün içinde bu çözülür ve yüzde 5 ve 7 arasında bir tartı kaybı olur. 1. Hafta sonunda bu çocuk 5. Günde biraz düşmüş olabilir. Bu normaldir.

 Ne zaman aileler panik yapmalı? 3 kilo doğan bir bebek 5 günde yüzde 10'dan fazla tartı kaybederse, bunun değerlendirilmesi gerekir.  1. Haftada doğduğu tartının aynı olması gerekir. Yüzde ondan fazla kayıp varsa, 3 kiloluk bebek 2 bin 700 gramın altına düştüyse bir problem var demektir. Mutlaka bunun takibi gerekir.  Bundan ne anlam çıkartıyoruz. Yenidoğan bir bebeğe sahipseniz, bir hafta içinde yakın takibinde yarar var. 1. Günde bir çocuk hekimine görünmeli. 3. Günde görünmeli. 1 hafta sonunda yine görünmeli. Bu bazı hastalıkların takibinde önemli."

"ANNELERİN GÖRÜŞÜ  ÇOK ÖNEMLİ"

Tartı alan çocukların anne sütünün yeterli olduğu sonucunu gösterdiğini ifade eden Güzel şunları kaydetti:

"Annelerin ilk sütleri az gelir ama besleyici özelliği çok daha fazladır. Sütüm yeterli gelmiyor diye düşünerek aileler mama desteğine dönerek o besinden Mahrum bırakabiliyor. Bu nedenle erken dönemdeki tartı kaybında paniğe kapılmamak, anne sütüyle beslenmeye devam etmek gerekir. Baş çevresini de önemsiyoruz. Beyin gelişimi ile birlikte başında büyüme gerçekleşecek. Bunu da takip etmek gerekir. Boy takibini 3-6 aylık dönemde değerlendirmek gerekir. Bizim için baş çevresi ve tartı alımı daha önceliklidir."

Yenidoğanda normalde erken dönemde günde 20-30 gramlık tartı alımı olması gerektiğini ifade eden Güzel, ayda 600 gram ile bir kilo alması gerektiğini belirtti.  Güzel, "Bebek 5. Aydan itibaren doğum kilosunun iki katına ulaşması gerekir. 1 yaşında da doğum tartısının üç katı olması gerekir. Yüzyılın eğilimi dediğimiz şeylerde çocuk ikinci üçüncü ayda doğum kilosunun iki katına ulaşabiliyor. Bu yüzyılın eğilimidir. Anneler çok önemli bunda. Anneler neyle besleneceğini biliyor, sütünü nasıl arttırabileceğini biliyor. Bu tip anneleri olan çocuklarda daha fazla kilo alımı oluyor" ifadelerini kullandı.

BOY UZAMASINDA SORUN NE ZAMAN BELLİ OLUR?

Sağlıklı büyüyen bir çocuğun doğumda ortalama 50 cm boyu olduğunu ifade eden Güzel, "çocuk dört yaşında doğum boyunun iki katına, 12 yaşında üç katına ulaşması gerekiyor.  Normalde boy eğrileri o yöreye ait olan endekslenir.  Yaşıtlarına göre, kreşteki, okuldaki arkadaşlarına göre boyunun daha düşük olduğunu gördüğünüzde uyarıcı olması gerekir. Dikkatli olmak gerekir. Kreşlere gidenlerde rutin boy ölçümleri yapılıyor. Kreş ve anaokulu öğretmenleri bu konuda çok hassaslar. Sağlık ocaklarında çocukların boy eğrileri kayıt altına alınıyor. Bizim yaşıtlarına göre baktığımızda boyunun düşük olduğu çocuklar konusunda dikkatli olmamız gerekir" dedi.

Güzel şöyle dedi:

"Boy kısalığı doğuştan olmayabilir, o yüzden biz gelişim eğrilerini takip ediyoruz. Büyüme eğrisi yukarıya doğru eğilim gösterirken aşağı doğru oluyorsa, araya giren bir faktör olduğunu, bunun değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.  Boy etkilenmeleri altı aydan önce pek olmuyor. Bu altıncı aydan sonra gözüküyor.  Birer ikişer haftalık boy ölçülerinin bizim için bir anlamı yok. O yüzden çocuk bir hastalığa sahipse ilk etkilenecek çocuğun tartı alımıdır. Anneler bu konuda duyarlıdır, hemen fark ederler. Anneler, çocuğun iyi beslenemediğini söylediğinde bu önemli bizim için. Annelerin o duygularına çok önem veriyoruz.  Özellikle anne gelip çocuğun gelişiminde yanlış giden bir şey olduğunu söylüyorsa gerçekten yanlış giden bir şey var demektir. Bunu en kolay anneler tespit ediyor.

Haber : H Aksakal